Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Kahramanmaraş depremlerinin üçüncü yıldönümünde uluslararası basına seslenerek Türkiye’nin afet bölgesindeki muazzam yeniden inşa sürecini anlattı. Konuşmasında ‘Devlet Baba’ kavramının önemini ve hız ile kaliteden ödün vermeden nasıl bir diriliş destanı yazıldığını vurguladı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 6 Şubat depremlerinin üçüncü yıldönümü vesilesiyle Kahramanmaraş’ta uluslararası basın mensuplarıyla bir araya geldi. Amerika’dan Çin’e, Almanya’dan Azerbaycan’a tam 11 farklı ülkeden gelen gazetecilere, felaketin ardından yaşanan muazzam yeniden inşa ve ihya süreci, öncesi ve sonrası görseller eşliğinde tüm çıplaklığıyla aktarıldı.
Bakan Kurum, 110 bin kilometrekarelik bir coğrafyada, 14 milyon insanın hayatını bir gecede değiştiren felaketin boyutlarını gözler önüne serdi. “7’si büyükşehrimiz olmak üzere 11 ilimizde hayat durdu. Bu yıkımda, 50 binden fazla canımızı ebediyete uğurladık, milyonlarca insanımız evini kaybetti. Sadece konutlarımız değil; enerji hatlarımızdan havalimanlarımıza, köprülerimizden su ve kanalizasyon altyapısına kadar çok sayıda tesisimiz ağır hasar aldı” sözleriyle yaşanan trajedinin derinliğini aktardı.
Bu zorlu ve çetin süreçte milletin en büyük dayanağının devlet olduğunu vurgulayan Bakan Kurum, ülkemizdeki “Devlet Baba” kavramına özel bir parantez açtı. “Bizim insanımız devletine; ‘Devlet Baba’ der. Zira, bizim devletimiz bir baba misali; merhametiyle sarıp sarmalayan, kudretiyle güven veren ve evlatlarını asla sahipsiz bırakmayan bir iradeyi temsil etmektedir” ifadelerini kullandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, depremin sadece 15. gününde başlatılan “Asrın İnşa Seferberliği” ile tüm maddi ve manevi kaynakların bölgeye aktarıldığının altını çizdi. Hükümet, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarının emsalsiz bir dayanışma örneği sergilediğini belirtti.
Bakan Kurum, insanüstü bir gayretle, 11 ildeki 174 ayrı alanda kurulan 3 bin 481 şantiyede, 200 bini aşkın mimar, mühendis ve işçinin gece gündüz demeden çalıştığını dile getirdi. “Saatte 23, günde 550 konut inşa ettik. Milletimizin de sarsılmaz desteğiyle emsalsiz bir yeniden inşa sürecine imza attık” diyen Kurum, gelinen noktada tam 455 bin konutun hak sahiplerine teslim edildiğini açıkladı. Bu sayıyı, nüfus bakımından Litvanya, yüzölçümü açısından ise Bulgaristan veya İzlanda kadar bir alanı, yani neredeyse bir Avrupa ülkesi büyüklüğündeki bir bölgeyi yeniden inşa etmekle eş değer tuttu.
Bakan Kurum, konuşmasında her bir ildeki restorasyon ve inşa çalışmalarını fotoğraflar ve videolar eşliğinde detaylandırdı:
Kahramanmaraş: 93 bin 576 bağımsız birim inşa edildi. Azerbaycan Mahallesi’nden büyük yıkımın yaşandığı Ebrar Sitesi’nin yeniden inşasına, şehrin kalbi Kapalı Çarşı gibi ticaret merkezlerinin eski ihtişamına kavuşturulmasına dek örnek projeler sunuldu.
Hatay: İlk ışıklandırılan cadde olan Kurtuluş Caddesi, yeniden ayağa kaldırılan Habib-i Neccar Camii, şehrin nabzı Uzun Çarşı ve yenilenen Tarihi Meclis Binası gibi simgesel yapılarla şehrin dirilişi vurgulandı.
Adıyaman: 5 milyon metrekare büyüklüğündeki İndere’de yükselen 16 bin yeni konut ile modern şehirciliğin adımları atıldı.
Malatya: Türkiye’nin en büyük şantiyesi olan İkizce’de inşa edilen 28 bin yapı ve yeniden ihya edilen Bakırcılar Çarşısı, kentin yeniden nefes aldığının işaretleri oldu.
Bakan Kurum, böylesine büyük bir afetin altından kalkmanın hiçbir ülke için kolay olmayacağının altını çizdi. “Altyapıdan konut üretimine, sosyal çöküşün toparlanmasından afet bölgesindeki ekonominin iyileşmesine kadar çok boyutlu bir süreçten bahsediyoruz. Büyük bir gururla söyleyebiliriz ki; Türkiye olarak Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde bu zoru başardık” dedi. Türkiye’nin sadece afet sonrası inşaat hızıyla değil, hız ve kalite arasındaki dengeyle de dünyaya örnek teşkil ettiğini belirtti. Bu eşsiz bilgi birikimi ve tecrübeyi tüm dünya ile paylaşmaya hazır olduklarını vurguladı.
Mısırlı bir gazetecinin, “bölgelerin kimliği muhafaza edilerek bu kadar hızlı inşa nasıl yapıldı?” sorusuna Bakan Kurum şu yanıtı verdi: “Dünyanın en iyi mimarlarıyla, ülkemizin en iyi planlamacılarıyla çalıştık. Depremin 15. gününde, bir taraftan enkaz kaldırılırken bir taraftan da planlamalara başladık. Şehrin çeperlerine yönelecek adımlar attık. Fay hatlarını tek tek inceleyerek, bilim insanlarımızın önerileri doğrultusunda hareket ettik.” Ayrıca inşa edilen evlerin çevre dostu ve yeşil enerji uyumlu olduğunu da vurguladı: “Isı yalıtımlı, kendi enerjisini üretebilen, artırılmış yeşil alanlara sahip, atık ve yağmur suyunu yeniden kullanan yapılar inşa ediyoruz. Bu, kaynaklarımızın sonsuz olmadığı bilinciyle hareket ettiğimiz bir yaklaşım.”
Türkiye’nin bu eşsiz inşa tecrübesini tüm dünya ile paylaşmaya hazır olduğunu belirten Bakan Kurum, “Devletimizin bu birikimini, tecrübesini yakın coğrafyamıza aktaracağız. Bugün baktığınızda Suriye’de, Filistin’de, Ukrayna’da, Gazze’de gerçekten bir dram söz konusu. Savaşlar bittiğinde, Türkiye Cumhuriyeti ihtiyacı olan her devlete bu desteği sunacaktır” dedi. Depremin öğrettiklerine de değinen Kurum, “Deprem bize ne öğretti? Zor günde bir olmayı, birbirine destek olmayı öğretti. Milletçe tek yürek olmanın ne anlama geldiğini tüm dünyaya gösterdik” şeklinde konuştu. Ayrıca, kentsel dönüşüm projeleri ve yeni 500 bin sosyal konut projesiyle 81 ilde deprem riskini bertaraf etme mücadelesinin sürdüğünü de sözlerine ekledi.
