Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, amatör denizcilik için hem dev bir destek paketini hem de yepyeni kuralları duyurdu. Yelken kulüpleri 47 milyon TL’lik bir gelire kavuşurken, denizci belgelerinde de önemli yenilikler yaşanacak. Artık tekne boyuna göre iki farklı belge (ADB 10 ve ADB 24) dönemi başlıyor, ayrıca özel yat kavramı da netleşiyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’ndan amatör denizcilik camiasına önemli bir açıklama geldi. Bakan Uraloğlu, denizcilik sevgisini büyütmek, denize erişimi artırmak ve bu alandaki farkındalığı güçlendirmek amacıyla hayata geçirilen teorik, online ve pratik eğitimlerin ne denli mühim olduğunu vurguladı. Bu eğitimler sayesinde, vatandaşlarımızın denizle bağının daha bilinçli ve sistemli bir hale geldiğinin altını çizdi. Türkiye Yelken Federasyonu ile yürütülen işbirliği sayesinde, yelken kulüplerine de önemli bir mali destek sağlandığını belirtti.
Bakan Uraloğlu’nun müjdeli haberi, yelken dünyasında adeta bir rüzgar estirdi. Türkiye Yelken Federasyonu ile Denizcilik Genel Müdürlüğü arasında imzalanan uygulama eğitimi protokolü sayesinde, 2025 yılı için tam 47 milyon lira gelir elde edildi. Bu hatırı sayılır miktar, ülke genelindeki 80 yelken kulübü arasında adil bir şekilde paylaştırıldı. Bu kıymetli kaynak, kulüplerimizin altyapı ve ekipman eksikliklerini gidermenin yanı sıra, amatör denizcilik faaliyetlerini geliştirmek ve daha geniş kitlelere ulaştırmak için kullanılacak. Yani, denizlerimize açılmak isteyen her yaştan vatandaşımız için daha modern ve erişilebilir imkanlar kapıda!
Uygulama eğitimlerinin her geçen gün daha fazla noktaya yayılması için çalışmalar hız kesmeden devam ediyor. Bakan Uraloğlu, bu alandaki gelişmelere dikkat çekerek, 2025 yılında 27 bin 879 kişiye uygulamalı eğitim verildiğini açıkladı. Bu rakam, eğitimlerin başladığı 2023 yılına göre yüzde 44’lük dikkat çekici bir artışa işaret ediyor. Son üç yıl içinde, 22 ilde ve 80 farklı lokasyonda düzenlenen eğitimlerle toplam 70 bin 167 kursiyere ulaşıldı ve bunların 66 binden fazlası belge sahibi oldu. Bu sayede, denizcilik alanında yetişmiş, bilgili ve donanımlı insan kaynağı oluşturulmasına büyük katkı sağlanıyor.
Uraloğlu, denizciliğin sadece ekonomik bir faaliyet olmanın ötesinde, derin bir kültür barındırdığını vurguladı. Bugünün amatör denizcileri olan çocuklar ve gençler, gelecekte Türk denizcilik sektörüne kalifiye insan gücü olarak önemli katkılar sunacak potansiyele sahip. Bakanlık, bu vizyonla eğitimleri daha da yaygınlaştırarak, genç nesilleri denizle buluşturmayı ve onların bu alanda yeteneklerini geliştirmeyi hedefliyor. Denizler, geleceğimizin paha biçilmez bir parçası olarak görülüyor.
17 Ocak’ta Resmi Gazete’de yayımlanan “Özel Teknelerin Donatımı ve Özel Tekneleri Kullanacak Kişilerin Yeterlikleri Hakkında Yönetmelik”, amatör denizcilik dünyasında yepyeni bir sayfa açtı. Bakan Uraloğlu, bu yönetmeliğin, belge türlerinden cezalara, eğitim süreçlerinden denklik esaslarına kadar birçok kritik alanda köklü değişiklikler getirdiğini belirtti. Artık tekne boyuna göre yetki sistemi devreye alınarak amatör denizcilik daha disiplinli bir yapıya kavuşturuluyor, eğitimler güçlendiriliyor ve dijitalleşme süreci hızlandırılıyor.
Yeni yönetmelikle birlikte, tek tip “Amatör Denizci Belgesi” (ADB) uygulaması sona erdi. Artık “ADB 10”, 10 metreye kadar özel tekneler için geçerli olacakken, “ADB 24” ise 24 metreye kadar olan özel tekneleri kullanma yetkisi verecek. Mevcut belge sahipleri için ise kazanılmış haklar korunuyor. Ancak, belgelerinin geçerliliğini sürdürebilmesi için 5 yıl içinde tek sefere mahsus sadece teorik eğitim almaları gerekecek. Bu, denizdeki bilgi ve becerilerin güncel kalmasını sağlamayı amaçlıyor.
Yönetmelik, “özel yat” kavramını ilk kez net bir şekilde tanımladı. Buna göre, 24 metreden daha büyük, kamaralı ve özel kullanıma yönelik yatlar da artık denetim ve personel donatımı açısından ticari yatlar gibi değerlendirilecek. Bu adım, denizlerdeki seyir emniyetini artıracak ve can güvenliğini en üst düzeyde koruyacak önemli bir gelişme olarak öne çıkıyor.
ADB 24 için hem teorik hem de uygulama eğitimlerinin süreleri artırıldı. Eğitimi tamamlayan adaylar için sınav tekrar hakkı, en az 1 gün ara ile tanındı, bu da adaylara daha fazla esneklik sunuyor. Ayrıca, 18 yaş altı ADB 10 sahipleri, tekneleri ancak yanlarında ADB 10 sahibi bir yetişkin bulunduğunda kullanabilecekler. Özel tekne sahiplerinin eş ve çocuklarına vereceği yetki yazılarında noter onayı aranmayacak olması da bürokratik yükü hafifleten bir başka yenilik.
Bağlama kütüğü ruhsatı ve sicil belgelerinin çevrim içi doğrulanabilmesi durumunda fiziki belge sunulması istenmeyecek. Bu sayede, denetimlerde tekne sahiplerinin idari yaptırımlarla karşılaşmasının önüne geçilecek. Son 2 yılda alınmış “sürücü/gemiadamı olur” ibareli sağlık raporları geçerli kabul edilecek. En önemlilerinden biri de, yabancı ülkelerden alınan özel tekne belgelerine denklik ve doğrulama sürecinin getirilmesi. Bu düzenleme, vatandaşlarımızın yurt dışında tekne kullanmasının önünü açarak uluslararası denizcilik deneyimlerini zenginleştirecek. Yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihi 6 ay ertelenerek, hem dijital sistemlerin uyumu hem de paydaşlara adaptasyon için yeterli süre tanınmış oldu.
Tüm bu düzenlemelerle birlikte, Türk denizciliği hem maddi hem de mevzuat açısından daha güçlü, daha güvenli ve daha erişilebilir bir geleceğe doğru emin adımlarla ilerliyor. Deniz tutkusunu yüreğinde taşıyan herkes için ufukta yeni maceralar beliriyor!
