İstanbul’da Türkiye-İtalya ilişkileri tarih, ticaret ve bilim diplomasisi ekseninde masaya yatırıldı; ortak projeler ve 2027 Dünya Bilim Forumu öne çıktı.
İstanbul Venedik Sarayı’nda (Palazzo di Venezia) düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” programında, iki ülke arasındaki ilişkiler tarihsel bir çerçevede ele alındı. TÜBA Konsey Üyesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi eski Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’i temsilen programa katıldı ve İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile birlikte açılış konuşmalarını gerçekleştirdi.
Koyuncu, ilişkilerin yalnızca güncel diplomatik temaslardan ibaret olmadığını; Akdeniz’in ortak tarihinden ve yüzyıllara yayılan ticaret ağlarından beslenen çok katmanlı bir geçmişe dayandığını ifade etti. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyılın ticari ve mali ilişkilerine uzanan süreç ile 20. yüzyılın siyasi ve ekonomik dönüşümleri, bu geçmişin temel başlıkları olarak öne çıktı.
1963 tarihli Ankara Anlaşması, ilişkilerin gelişimindeki önemli dönüm noktalarından biri olarak anıldı. Bugün iki ülkenin sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayisi, teknoloji, turizm ve bilimsel araştırma alanlarında iş birliği yürüttüğü belirtildi.
Konuşmada, TÜBA tarafından yayımlanan İtalyan Elçi Raporları (1512-1789) adlı eser katılımcılarla paylaşıldı. Venedik ve Vatikan arşivlerindeki belgelerden yararlanılarak hazırlanan eserin, Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarına ışık tuttuğu aktarıldı.
Koyuncu, Roma’da katıldığı ve Avrupa Birliği destekli Water4All projesine değinerek atıksu geri kazanımına yönelik çalışmalardan söz etti. İtalyan ortaklarla yeni proje başvurularının yapıldığını belirtti. TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkileri ve iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan Mutabakat Zaptı da konuşmada yer aldı.
İklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği ve yapay zekâ gibi küresel konularda uluslararası bilimsel iş birliklerinin belirleyici olacağı vurgulandı. Bu kapsamda, 19-20 Mart 2027 tarihlerinde TÜBA ev sahipliğinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu (World Science Forum) anıldı.
Açılış konuşmalarının ardından Gaetano Sabatini, modern dönemde Osmanlı kapitülasyonlarını ele aldı. Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısındaki ticari ve mali ilişkileri değerlendirdi. ODTÜ’den Ebru Boyar, Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sundu. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, 1963 tarihli Ortaklık Anlaşması’nı inceledi. Brugge Birleşmiş Milletler Üniversitesi’nden Lelio Iapadre ise Avrupa Birliği bağlamında güncel ticari ilişkilerin geleceğine dair görüşlerini paylaştı. Program kapanış değerlendirmeleriyle sona erdi.
