Geçtiğimiz hafta, ABD’deki siyasi çekişmelerden Avrupa’nın merkez bankası kararlarına, Asya’nın teknoloji rüzgarından Borsa İstanbul’un zirve yürüyüşüne kadar küresel piyasalar hareketli günler yaşadı. Altın ve gümüşte rekorlar kırılırken, dolar ve avronun dengesi merak konusu oldu. İşte ekonominin kalbinin attığı son gelişmeler…
Geçtiğimiz hafta, ABD’deki siyasi çekişmelerden Avrupa’nın merkez bankası kararlarına, Asya’nın teknoloji rüzgarından Borsa İstanbul’un zirve yürüyüşüne kadar küresel piyasalar hareketli günler yaşadı. Altın ve gümüşte rekorlar kırılırken, dolar ve avronun dengesi merak konusu oldu. İşte ekonominin kalbinin attığı son gelişmeler ve gelecek haftaya dair beklentiler…
Amerika Birleşik Devletleri, geçtiğimiz hafta ekonomik ve siyasi gelişmeleriyle global piyasalardaki seyrini belirlemeye devam etti. Haftanın başında hükümetin yeniden kapanma ihtimali ve İran’la yaşanan jeopolitik gerilimler piyasalara tedirginlik aşılamıştı. Ancak hafta sonuna doğru, Senato’daki Demokratlar ve Cumhuriyetçiler arasında 5 harcama yasası paketinde uzlaşma sağlanması, en azından şimdilik, derin bir nefes aldırdı. İç Güvenlik Bakanlığı finansmanıyla ilgili 6. yasanın ise paketten çıkarılması, buzdağının su altında kalan kısmını oluşturuyor. Analistler, daha önce yaşanan en uzun hükümet kapanmasının ardından gelebilecek olası yeni bir kapanmanın, piyasalardaki dengeyi altüst edebileceği ve yatırımcı beklentilerini sarsabileceği konusunda uyarıyorlar. Bu durum, yalnızca anlık bir etki yaratmakla kalmayıp, ileriye dönük tahminlerin de radikal bir şekilde değişmesine neden olabilir.
Gündeme bomba gibi düşen bir diğer haber ise ABD Başkanı Donald Trump’ın, Fed başkanlığına eski Fed Yönetim Kurulu Üyesi Kevin Warsh’ı aday göstermesi oldu. Trump, Warsh’ı “tarihin en büyük Fed başkanlarından biri” olarak nitelendirirken, Wall Street’teki genel algı, Warsh’ın “Trump’ın her dediğini yapmayacak” kadar bağımsız bir duruş sergileyeceği yönünde. Bu algı sayesinde adaylık haberi, piyasalarda şaşırtıcı derecede az bir dalgalanma yarattı.
Warsh, 2006-2011 yılları arasında Fed’de görev almış, özellikle 2008 küresel finans krizinde bankanın ekonomik dengeyi sağlamadaki çabalarında aktif rol oynamış deneyimli bir finans kurdu. Stanford ve Harvard’daki sağlam akademik geçmişi, Wall Street’teki parlak kariyeri ve eski Başkan George W. Bush dönemindeki Beyaz Saray danışmanlığı gibi önemli görevler, onun bu pozisyon için neden “biçilmiş kaftan” olarak görüldüğünü açıklıyor. Faiz indirimlerini desteklese de, agresif adımlardan kaçınan temkinli bir profili var. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller’ın son toplantıda 25 baz puanlık faiz indirimini desteklemesine rağmen faizlerin sabit kalmasına karşı oy kullanması, Fed içindeki farklı görüşlerin de bir yansıması oldu.
Makroekonomik verilere baktığımızda, ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 24 Ocak haftasında 209 bine gerilemesine rağmen piyasa beklentilerini aşarak dikkat çekti. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise Aralık ayında aylık bazda yüzde 0,5, yıllık bazda yüzde 3 artışla tahminlerin üzerine çıktı. Ülkenin dış ticaret açığı ise Kasım ayında aylık bazda %94,6 gibi şaşırtıcı bir artışla 56,8 milyar dolara ulaşarak endişeleri tetikledi. Bu tablonun ışığında New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,34 yükselirken, Dow Jones ve Nasdaq endeksleri hafif düşüşler yaşadı.
Önümüzdeki hafta ise yatırımcılar, pazartesi imalat sanayi PMI, çarşamba ADP istihdam raporu ve hizmet sektörü PMI, cuma ise tarım dışı istihdam gibi kritik verileri yakından izleyecek.
Geçen hafta, altın ve gümüş piyasalarında nefes kesici dalgalanmalar yaşandı. Altının ons fiyatı 5.598 dolara çıkarak yeni bir rekor kırsa da, gelen kar satışlarıyla haftayı yüzde 2,8 kayıpla 4.841 dolardan kapattı. Gümüş de benzer bir patern izleyerek 121 dolarlık tarihi zirvesini gördükten sonra, haftayı yüzde 19,1 gibi ciddi bir düşüşle 82,9 dolardan tamamladı. Analistler, hükümetin kapanma riskinin azalması ve Fed başkan adayının temkinli duruşu gibi faktörlerin, güvenli liman varlıklara olan talebi azalttığını belirtiyor. Öte yandan, ABD-İran hattındaki jeopolitik gerilimler, Brent petrolün varil fiyatını yüzde 6,8 artışla 69,8 dolara taşıdı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi ise haftayı %4,24 seviyesinde yatay bir seyirle noktaladı.
Avrupa borsaları geçen hafta adeta bir bilmece gibi karışık bir seyir izledi. Gelecek hafta ise tüm dikkatler, Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankası (BoE)‘nın merakla beklenen faiz kararlarında olacak. Analistler, bölgeden gelecek Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) gibi kritik verilerin, merkez bankalarının ileriye dönük kararları üzerinde belirleyici olacağını vurguluyor. Avro/dolar paritesinin 1,2082’ye çıkarak son 4,5 yılın zirvesini görmesi, özellikle ihracat ağırlıklı dev şirketler için bir baskı unsuru haline geldi.
ABD ile ticaret gerilimleri ve Trump’ın sürekli gündemde tuttuğu tarife tehditleri arasında, yatırımcılar AB-Hindistan ticaret anlaşmasını stratejik bir kalkan olarak görüyor. Ancak, şirket kârlılıklarına dair gelen karışık sinyaller, genel risk iştahını törpülemeye devam ediyor.
Kurumsal cephede ise Avrupa teknoloji devlerinden Hollandalı ASML’nin, rekor finansal sonuçlara rağmen “organizasyonel çeviklik” bahanesiyle 1.700 çalışanını işten çıkaracağını açıklaması, bölgedeki büyüme sancılarının ve maliyet baskısının çarpıcı bir göstergesi oldu. Öte yandan, Rusya-Ukrayna savaşındaki söylemlerin sertleşmesi ve Polonya ile Litvanya liderlerinden gelen uyarılar, Avrupa’nın enerji arz güvenliği endişelerini taze tutarak, Almanya başta olmak üzere sanayi ağırlıklı endekslerin toparlanma çabalarını sekteye uğratıyor.
Makroekonomik cephede, Avro Bölgesi’nin 4. çeyrek Gayrisafi Yurtiçi Hasılası (GSYH) önceki çeyreğe göre %0,3, yıllık bazda ise %1,3 ile beklentiler doğrultusunda geldi. Almanya’da Ocak ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) de aylık %0,1, yıllık ise %2,1 artışla tahminlerin üzerinde seyretti. Analistler, bu verilerin bölgedeki ekonomik aktivitenin sağlam olduğunu gösterdiğini ve ECB’den bir faiz değişikliği beklenmediğini dile getiriyor. Geçen hafta İngiltere’de FTSE 100 ve İtalya’da MIB 30 endeksleri değer kazanırken, Almanya’da DAX ve Fransa’da CAC 40 endeksleri düşüş yaşadı.
Gelecek hafta Avrupa’da imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verileri, Euro Bölgesi üretici enflasyonu, perşembe günü BoE ve ECB faiz kararları ile cuma Almanya sanayi üretimi yakından izlenecek.
Asya piyasaları, bir yandan jeopolitik gerilimlerin gölgesinde risk iştahını dizginlerken, diğer yandan teknoloji hisselerinden gelen güçlü rüzgarlarla canlandı. Yatırımcıların gözü kulağı, ABD’li teknoloji devlerinin göz kamaştırıcı bilançolarının yarattığı iyimserlikle yarı iletken sektöründe. Japonya’da 8 Şubat’taki erken genel seçimlerin getirdiği siyasi belirsizlik, yen tarafında dalgalanmaları artırsa da, Advantest ve Tokyo Electron gibi çip ekipmanı üreticilerinin hisselerindeki güçlü alımlar, bu siyasi riskin endeksler üzerindeki etkisini yumuşatıyor.
Güney Kore cephesinde ise, ABD Başkanı Trump’ın ülkeye yönelik gümrük tarifelerini %25’e çıkarma kararı, yine teknoloji hisselerindeki şahlanışın etkisiyle sınırlı kaldı. Bölgedeki yarı iletken sektöründeki bu çarpıcı yükselişler, yatırımcıların ticaret savaşı söylemlerinden çok, sektörün dinamik büyüme potansiyeline odaklandığını net bir şekilde gösteriyor.
Çin’e gelince, Nvidia’nın H200 yapay zeka çiplerinin ithalatına verilen onay, teknoloji hisselerine sınırlı bir iyimserlik getirse de, gayrimenkul sektöründeki çalkantılar ve iç talepteki zayıflık, Şanghay ve Hong Kong borsalarını bölge genelinden olumsuz yönde ayırarak baskı altında tutmaya devam ediyor.
Japonya’da ise makroekonomik veriler ön plandaydı. Tokyo Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), Ocak ayında yıllık bazda %1,5 ile beklentilerin altında, çekirdek TÜFE ise %2 artışla tahminlerin gerisinde kaldı. İşsizlik oranı %2,6 ile beklentilere paralel seyrederken, sanayi üretimi aylık %0,1 azalsa da yıllık %2,6’lık bir artış kaydetti. Tokyo çekirdek TÜFE’deki bu düşüşe rağmen, Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) para politikasını sıkılaştıracağına yönelik beklentiler hala güçlü.
Bu karmaşık tabloyla haftalık bazda Çin’de Şanghay bileşik endeksi ve Japonya’da Nikkei 225 endeksi hafif değer kaybederken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi %2,38 ve Güney Kore’de Kospi endeksi %4,70 gibi çarpıcı oranlarda yükseliş gösterdi.
Gelecek hafta Asya’da, Japonya ve Çin’den gelecek imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verileri ile Japonya hane halkı harcamaları takip edilecek.
Yurt içinde ise Borsa İstanbul, küresel piyasalardaki karmaşık havaya adeta meydan okuyarak, tarihinin en parlak haftalarından birini geride bıraktı. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings’in Türkiye’nin kredi notu görünümünü “pozitif”e yükseltmesi ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) faiz indirim kararı sonrası yükselen risk iştahı, BIST 100 endeksini zirvelere taşıdı.
Endeks, haftayı %6,51’lik çarpıcı bir artışla 13.838,39 puandan tamamlayarak hem tüm zamanların en yüksek haftalık kapanışını gerçekleştirdi hem de gördüğü en yüksek seviye rekorunu 13.906,51 puana taşıdı. Hafta boyunca toplam işlem hacmi ise 302,5 milyar lirayla rekor bir seviyeye ulaşarak yatırımcıların yoğun ilgisini gözler önüne serdi. Dolar/TL ise haftayı %0,3 artışla 43,4948’den tamamladı.
AA Finans’ın Enflasyon Beklenti Anketine katılan ekonomistler, Ocak ayında Tüketici Fiyat Endeksi’nin aylık bazda %4,21 artacağını öngörüyor. Bu beklenti doğrultusunda, bir önceki ay %30,89 olan yıllık enflasyonun Ocak ayında %29,86’ya gerileyeceği tahmin ediliyor.
Gelecek hafta yurt içinde pazartesi imalat sanayi PMI, salı enflasyon rakamları, çarşamba TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru ve cuma ise hazine nakit dengesi gibi önemli veriler yakından takip edilecek.
