Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, yumurtalık kanserinde sıcak kemoterapinin rutin değil, yalnızca uygun evre III hastalarda cerrahiyi tamamlayıcı olarak uygulandığını açıkladı.
Tıbbi ismi over kanseri olan yumurtalık kanserinin karın zarı ve organ yüzeylerine yayılabilmesi nedeniyle cerrahi müdahale genişletilirken, sıcak kemoterapi doğru zamanda seçilmiş hastalarda cerrahiyi tamamlayıcı bir seçenek olarak öne çıkıyor.
Hastalığın yaygınlığı, tümör özellikleri ve hastanın sağlık durumunun bütüncül olarak incelendiğini belirten Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, sıcak kemoterapinin tedavi sürecindeki yerinin doğru kavranması gerektiğine dikkat çekiyor. Yöntemin her hastaya rutin uygulanmadığını belirten Kahramanoğlu, uygulamanın yalnızca uygun hasta grubunda cerrahiyi tamamlayabileceğini ifade ediyor.
Hipertermik intraperitoneal kemoterapi olarak tanımlanan HIPEC, ısıtılan kemoterapi sıvısının cerrahi sırasında özel sistemle karın boşluğunda belirli bir süre dolaştırılması esasına dayanıyor. Kanserli dokuların cerrahiyle çıkarılmasının ardından başlatılan işlemle, karın içinde kalma riski bulunan gözle görülmeyen mikroskobik kanser hücreleri hedefleniyor. Verilecek ilaç türü, sıvının sıcaklığı ve süresi tedavi protokolüne göre belirleniyor.
Uygulamaya yönelik yaygın bir yanılgıya değinen Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, şu bilgileri veriyor:
“Sıcak kemoterapi, ameliyatta çıkarılması gereken tümörlerin yerine geçen bir yöntem değildir. Cerrahiyi tamamlayabilir, ancak yetersiz tümör temizliğini telafi edeceği düşünülmemelidir. Ameliyat sonrasında gerekli olan diğer kemoterapi tedavilerinin de yerini tutmaz.”
Ameliyatlarda birincil hedefin hastanın güvenliği gözetilerek gözle görülen odakların tamamen temizlenmesi olduğunu söyleyen Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, hedeflerini şöyle anlatıyor:
“Amacımız, güvenli biçimde gözle görülür tümör bırakmamaktır. Bunun için karın içindeki hastalığı bir bütün olarak değerlendirmek gerekir. Bazı hastalarda bağırsak, diyafram yüzeyi veya diğer bölgelerdeki tümör odaklarının da çıkarılması gerekebilir. Her aşamada tümörün temizlenmesi kadar hastanın güvenliğini ve ameliyat sonrası iyileşmesini de gözetiyoruz.”
HIPEC yönteminin sağladığı yararı gösteren güçlü bilimsel kanıtlar, ameliyat öncesinde kemoterapi gören ve ardından cerrahi uygulanan seçilmiş evre III epitelyal yumurtalık kanseri hastalarından elde ediliyor. Bu gruptaki OVHIPEC-1 çalışmasının uzun dönem sonuçları, cerrahiye eklenen HIPEC işleminin hastalığın ilerlemesini geciktirebildiğini ve yaşam süresini uzatabildiğini gösteriyor.
Hastalığın ilk defa nüksettiği, platin temelli kemoterapiye yanıt alınan ve gözle görülen tümörlerin bütünüyle temizlenebildiği seçilmiş vakalarda da yaşam süresine katkı bildiren çalışmalar bulunuyor. Ancak bu grupta ciddi yan etkilerde artış saptandığı için beklenen kazanımın olası risklerle kıyaslanması gerekiyor.
Sonuçların her evreye ve tümör tipine uyarlanamayacağını vurgulayan Kahramanoğlu, hastanın genel sağlık durumunun, böbrek fonksiyonlarının, ilaca yanıtının ve cerrahinin kapsamının belirleyici rol oynadığını bildiriyor. Güncel ASCO kılavuzu da ameliyat öncesi kemoterapi alan, genel durumu ile böbrek fonksiyonları elverişli evre III hastalarda HIPEC yönteminin ameliyat sırasında bir seçenek olarak sunulabileceğini aktarıyor.
Uygulama şartlarını değerlendiren Kahramanoğlu, şu ifadeleri kullanıyor:
“Bir tedavinin uygulanabiliyor olması, o hasta için mutlaka gerekli olduğu anlamına gelmez. Önce bu uygulamadan beklediğimiz yararı belirliyoruz. Sonra olası yan etkileri ve hastanın sağlık durumunu birlikte ele alıyoruz. Kararı, hastamıza seçenekleri açıkça anlatarak veriyoruz.”
İleri evre yumurtalık kanserinde bazı bireylerde sürece cerrahiyle başlanırken, kimi vakalarda önce kemoterapi tercih edilebiliyor. Kapsamlı operasyonlar jinekolojik onkoloji deneyiminin yanında anestezi, gerektiğinde yoğun bakım, medikal onkoloji ve ameliyat sonrası bakım birimlerinin iş birliğini gerektiriyor. Kahramanoğlu, yaklaşımını şu sözlerle tamamlıyor:
“Hedefimiz yalnızca ameliyatı tamamlamak değil, hastanın bütün tedavi sürecini en doğru biçimde planlamaktır. Hangi hastaya, hangi zamanda, ne kapsamda cerrahi yapılacağı en az ameliyatın tekniği kadar önemlidir. Sıcak kemoterapi de bu planın, bilimsel verilerle desteklenen uygun bir parçası olduğunda değer taşır.”
