Taykonotlar Cu Yangcu, Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying’i taşıyan Şıncou-23 uzay mekiği Tiengong Uzay İstasyonu’na kenetlendi, yeni ekip görevi devraldı.
Çin İnsanlı Uzay Programı Ajansı’nın (CMSA) açıklamasına göre, taykonotlar Cu Yangcu, Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying’i taşıyan Şıncou-23 uzay mekiği, dün gece fırlatıldıktan yaklaşık 3,5 saat sonra Tiengong Uzay İstasyonu’nun çekirdek modülüne başarıyla kenetlendi. Yeni ekip, istasyonda altı ayı aşkın süredir görev yapan Şıncou-21 taykonotlarından görevi devralarak bilimsel çalışmalara başlayacak.
Kenetlenmenin ardından taykonotlar, Şıncou-23 mekiğinden ayrılarak istasyonun çekirdek modülüne geçti. Böylece yeni ekip, Tiengong Uzay İstasyonu’ndaki görevine resmen başlamış oldu.
Uçuş mühendisi Cu Yangcu (48), Mayıs 2023’teki Şıncou-16 görevinde de Tiengong Uzay İstasyonu’nda bulunmuştu. Bu, onun ikinci uzay görevi oldu.
Taykonotlar Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying ise ilk kez insanlı bir uzay görevine katılıyor. Cang, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetlerinde savaş uçağı pilotuyken, Lai Hong Kong Emniyet Müdürlüğünde polis başmüfettişi olarak görev yapmıştı.
Bilgisayar bilimleri uzmanı Lai, Çin’in Hong Kong Özel İdari Bölgesi’nden uzay istasyonu görevlerine katılan ilk taykonot unvanını kazandı. Bu, Çin’in uzay programındaki çeşitliliği vurgulayan bir gelişme olarak kaydedildi.
Yeni taykonot ekibinin altı ay süreyle görev yapması planlanırken, bir taykonotun uzay istasyonunda bir yıl kalması bekleniyor. Bu uzun süreli görev, insan bedenine uzayın etkilerini incelemek üzere yürütülecek bir deneyin parçası olacak.
Görev süresi boyunca ekip üyelerinin sağlık verileri yakından takip edilecek. Hangi taykonotun bir yıl süreyle kalacağı, bu verilerin değerlendirilmesi sonucunda belirlenecek.
Uzayda uzun süreli kalış, düşük yer çekimi ve radyasyon nedeniyle kemik yoğunluğu azalması, kas kaybı ve uyku bozukluğu gibi fiziksel etkiler yaratabiliyor. Ayrıca, fiziksel ve psikolojik yorgunluk da gözlemlenen durumlar arasında yer alıyor.
Rus kozmonot Valeri Polyakov, 1994-1995 yıllarında Mir Uzay İstasyonu’nda 437 gün kalarak bu alandaki dünya rekorunu elinde bulunduruyor.
Taykonot ekibi, görev süresince yaşam bilimleri, malzeme bilimi, mikro kütle çekimi sıvı fiziği ve uzay teknolojileri gibi alanlarda yüzden fazla deney yürütecek. Uzay havacılık tıbbı çalışmaları da bu projeler arasında yer alacak.
Çin, ABD’nin uzay araştırmaları işbirliğini yasaklaması ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) programına katılımını engellemesi üzerine kendi yörünge istasyonunu kurdu. Bu karar, ülkenin bağımsız uzay programı hedeflerini pekiştirdi.
Bir çekirdek modül ve iki laboratuvar modülünden oluşan Tiengong (Gök Sarayı) İstasyonu, Rusya’nın eski Mir Uzay İstasyonu örnek alınarak inşa edildi. İstasyonun gelecekte bir uzay teleskobu ile genişlemesi planlanıyor.
İstasyonun ana parçası Tienhı (Göksel Uyum) çekirdek modülü 29 Nisan 2021’de fırlatıldı. İlk laboratuvar modülü Vıntien (Gökleri Aramak) 24 Temmuz 2022’de, ikinci laboratuvar modülü Mıngtien (Gökleri Düşlemek) ise 31 Ekim 2022’de yörüngeye gönderildi.
Çekirdek modüle laboratuvar modüllerinin eklenmesiyle istasyonun “T” biçimli ana iskelet kurulumu tamamlandı. Bu aşamanın ardından Tiengong, “uygulama ve geliştirme aşamasına” geçmiş oldu.
“Şüntien” (Gökleri Dolaşmak) adı verilen bir uzay teleskobunun da ayrı bir modül olarak istasyona eklenmesi planlanıyor. Bu teleskop, derin uzay gözlemleri için önemli bir araç olacak.
Üç kişilik taykonot ekipleri “Şıncou” (Kutsal Gemi) mekikleriyle dönüşümlü görev yaparken, “Tiencou” (Gök Gemisi) mekikleriyle istasyona ikmal malzemeleri taşınıyor. Bu sistem, istasyonun sürekli işletimini sağlıyor.
