COP31’de Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, gıda ve su güvenliğinde mikotoksin ve kirlilik tespitine yönelik biyoalgılayıcı teknolojilerini anlattı.
COP31 kapsamında Yeşil Bölge’de düzenlenen “Gıda, Tarım ve Sağlık” oturumunda TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, gıda ve su güvenliğinde kullanılabilecek biyoalgılayıcı teknolojilerini anlattı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın düzenlediği oturumda Gürsan, “Gıda ve Su Güvenliğine Yönelik Biyoalgılayıcılar” başlıklı sunumunda iklim değişikliğinin gıda ve su kaynakları üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Gürsan, sıcaklık ve yağış rejimlerindeki değişimlerin tarımsal üretimi, su kalitesini ve insanların gıda ve su kaynaklı tehlikelere maruz kalma riskini artırdığını belirtti. Sunumda, biyoalgılayıcıların bu tehlikelerin erken tespitinde önemli bir rol üstlenebileceği ifade edildi.
Aptamer, antikor veya enzim gibi biyolojik tanıma elemanlarının hedef maddelerle etkileşimini ölçülebilir sinyallere dönüştüren sistemlerin; mikotoksinler, patojenler, pestisitler ve antibiyotik kalıntılarının belirlenmesinde kullanılabildiği aktarıldı. Gıda güvenliği başlığında zearalenon, patulin ve aflatoksin B1 gibi mikotoksinlere yönelik güncel çalışmalar ele alındı. Su güvenliğinde ise ağır metal iyonları, ilaç kalıntıları ve mikrobiyal kirliliğin izlenmesine yönelik sensör yaklaşımları ve ticari sistemler değerlendirildi.
Taşınabilir okuyucuların ve akıllı telefon destekli ölçüm teknolojilerinin, laboratuvar dışındaki koşullarda da hızlı tarama imkânı sunabileceği vurgulandı. Gürsan, sahada güvenilir sonuç alınabilmesi için seçicilik, matriks etkisi, geri kazanım ve tekrarlanabilirlik gibi performans ölçütlerinin gerçek örnekler üzerinde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Sonuçların uygun referans yöntemlerle karşılaştırılmasının da teknolojinin güvenilirliği açısından belirleyici olduğunu ifade etti.
Yeşil Bölge’nin “Gıda, Tarım ve Sağlık” programında tarım ve gıda güvenliği, sulama ve su verimliliği, gıda sistemleri ile iklim değişikliği ve sağlık konuları farklı kurum ve uzmanların katkılarıyla ele alındı. Programda TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM), HEKTAŞ ve Türk Standardları Enstitüsü (TSE) temsilcileri de sunum yaptı.
