AB Liderler Zirvesi’nde enerji fiyatlarına karşı acil önlemler ve rekabet gücü reformları onaylandı. Macaristan’ın Ukrayna kredisi vetosu kınandı.
Avrupa Birliği (AB) liderleri, Brüksel’de düzenlenen AB Liderler Zirvesi’nin ardından yüksek enerji fiyatlarına karşı acil önlemler içeren bir paketi ve Birliğin rekabet gücünü artırmaya yönelik kapsamlı bir reform takvimini onayladı. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve zirveye katılan liderlerden Costa, alınan kararları kamuoyuna açıkladı. Zirvede, Macaristan’ın Ukrayna’ya verilecek 90 milyar avroluk kredi desteğine yönelik veto tutumu sert bir dille kınandı.
AB liderleri, 2027 sonuna kadar hayata geçirilmesi planlanan reform takvimiyle tek pazardaki en kritik 10 engeli ortadan kaldırmayı hedefliyor. Bu adımlar, Avrupa genelinde iş gücü hareketliliğini artırmak için mesleki yeterliliklerin karşılıklı tanınmasını sağlayacak. Ayrıca, tüm şirketlerin tek pazar genelinde faaliyet göstermesine olanak tanıyacak tek bir düzenleyici çerçeve yıl sonuna kadar onaylanacak.
Sermaye piyasaları birliği ve tasarruf ile yatırım birliğini geliştirmek için de kararlar alındı. Bu kapsamda menkul kıymetler, tamamlayıcı emeklilik sistemleri ve piyasa denetimi konularına odaklanılacak. Yıl sonuna kadar dijital avronun geliştirilmesine yönelik adımlar atılacak ve mevzuat sadeleştirme gündemi sürdürülecek.
Yüksek enerji fiyatları, AB’nin rekabet gücü açısından en büyük zorluklardan biri olarak kabul edildi. Orta Doğu’daki mevcut krizin küresel enerji arzı üzerindeki etkileri, enerjide özerkliğin ve öz kaynak kullanımının önemini ortaya koydu. Karbon salım azaltımı ve yerel enerji kaynaklarının kullanımı, tehlikeli bağımlılıkları azaltarak uzun vadede enerji maliyetlerini düşürme potansiyeli taşıyor.
AB Komisyonu, Orta Doğu’daki kriz nedeniyle fosil yakıt fiyatlarındaki artışa çözüm bulmak için adımlar atacak. Vatandaşları ve şirketleri korumak amacıyla üye ülkelerin özel durumlarını dikkate alan, hedefli ve geçici önlemler sunulacak. Komisyon Başkanı von der Leyen, enerji arz güvenliğini sağladıklarını ancak küresel fiyat artışlarından etkilendiklerini belirtti.
Von der Leyen, enerji fiyatlarına yönelik alınacak önlemlerin geçici, hedefli ve duruma özel olmasının önemine vurgu yaptı. Elektrik fiyatlarını belirleyen dört temel unsur üzerinde harekete geçileceğini açıkladı. Ayrıca, emisyon ticaret sisteminden finanse edilecek 30 milyar avroluk bir yatırım desteği oluşturulması önerildi. Bu kaynakla karbonsuzlaşma projeleri finanse edilecek.
Komisyon Başkanı, bazı durumlarda elektriğe gazdan çok daha fazla vergi uygulandığını belirterek, elektrik üzerindeki vergi oranlarını düşürmeyi önereceklerini söyledi. Elektriğin fosil yakıtlardan daha az vergilendirilmesi hedefleniyor. Orta Doğu’daki durumun son derece ciddi olduğunu ve bölgenin çok ötesinde istikrarsızlığa yol açtığını da ekledi. AB’nin bölge için 450 milyon avronun üzerinde insani yardım açıkladığı kaydedildi.
AB liderleri, 18 Aralık’ta oybirliğiyle Ukrayna’ya AB bütçesi garantisiyle desteklenen 90 milyar avroluk kredi verilmesi konusunda anlaşmaya varmıştı. Zirvede bu konuyu yeniden tartışmadıklarını belirten Costa, liderlerin Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın tutumunu açıkça kınadığını aktardı. Bir anlaşmanın bağlayıcı olduğu ve tüm liderlerin verdikleri sözlere sadık kalması gerektiği vurgulandı.
Costa, “Hiç kimse AB kurumlarını şantajla yönlendiremez. Bu kararın uygulanması gerekiyor.” ifadelerini kullandı. Ukrayna’nın Rusya tarafından tahrip edilen Drujba petrol boru hattını onarma konusundaki çabalarını ve kararlılığını memnuniyetle karşıladıklarını söyledi. Rusya’nın Drujba boru hattına 23 defa saldırdığını ve Ukrayna’nın her seferinde hattı yeniden onardığını belirtti. Macaristan’ın bu konudaki tutumu liderler tarafından kabul edilmedi ve bugünkü toplantıda açıkça kınandı.
Von der Leyen, Orta Doğu’daki krizin göç bakımından etkilerinin de zirvede ele alındığını ifade etti. Avrupa’ya doğru göç hareketleri görülmediğini ancak hazırlıklı olunması gerektiğini vurguladı. “2015’te olanların tekrarına izin vermeyeceğiz.” diyerek, AB’nin bu konuda kararlılığını gösterdi.
