AK Parti’nin TBMM’ye sunduğu yeni kanun teklifi, sosyal medyaya 15 yaş sınırı getiriyor. Dijital oyunlara da kapsamlı düzenlemeler geliyor.
AK Parti milletvekilleri, sosyal medya ve dijital oyunlara yönelik kapsamlı düzenlemeler içeren Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi’ni Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sundu. Teklif, 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya hizmeti sunulmasını kısıtlarken, oyun sağlayıcı ve dağıtıcılara da yeni yükümlülükler getiriyor. Bu düzenlemelerle dijital ortamda çocukların korunması amaçlanıyor.
Kanun teklifi, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da “oyun”, “oyun sağlayıcı” ve “oyun dağıtıcı” tanımlarını netleştiriyor. Bu tanımlar, internet üzerinden dağıtılan, oynanan veya güncellenen dijital oyunları üreten, dağıtan veya oynanmasına imkan sağlayan gerçek ve tüzel kişileri kapsıyor. Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen “içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi” hükmünde de değişiklikler yapılıyor.
Sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunmayacak ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri alacak. 15 yaşını doldurmuş çocuklara ise özgü ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli tedbirleri alma yükümlülüğü getiriliyor. Alınan tedbirler, sosyal ağ sağlayıcının kendi internet sitesinde yayımlanacak.
Sağlayıcılar, açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sunacak. Bu araçlar, hesap ayarlarının kontrolünü, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasını ve kullanım süresinin izlenmesi ile sınırlandırılmasını içerecek. Ayrıca, sosyal ağ sağlayıcılar, aldatıcı reklamları engelleyici tedbirleri almakla yükümlü olacak.
Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcıları, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen kararları derhal ve en geç bir saat içinde uygulayacak. Kanun uyarınca verilen içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararlarına konu yayının kendi internet sitesinde yayımlanmaması hususunda gerekli her türlü tedbiri alacaklar.
Verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı tarafından Türkiye’de mukim vergi mükellefi olan gerçek ve tüzel kişilerin ilgili sosyal ağ sağlayıcısına yeni reklam vermesi yasaklanacak. Reklam yasağı kararının verildiği tarihten itibaren 3 ay içinde yükümlülüğün devam etmesi halinde BTK Başkanı, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Bu kararın uygulanmasından itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde ise bant genişliğinin yüzde 90’a kadar daraltılması için yeniden başvuru yapılabilecek. Bu hükümler, düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.
Oyun sağlayıcılar, oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirme yükümlülüğü taşıyacak. Oyun dağıtıcılar usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen oyunları sunamayacak; ancak, oyun sağlayıcı tarafından derecelendirilmeyen oyunları en yüksek yaş kriterine göre derecelendirmek kaydıyla sunabilecek. Oyun dağıtıcılar, içerik veya yer sağlayıcı olmasından doğan sorumluluk ve yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla, usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen içerikleri çıkarmakla yükümlü olacak.
Türkiye’den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcılar, BTK, Erişim Sağlayıcıları Birliği, adli veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereği ile bu düzenleme kapsamındaki diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesini temin için Türkiye’de gerçek veya tüzel kişi temsilci belirleyecek ve bu temsilciye dair bilgileri Kuruma bildirecek. Oyun dağıtıcı, temsilcinin iletişim bilgilerine kolayca görülebilecek ve doğrudan erişilebilecek şekilde internet sitesinde yer verecek.
Oyun dağıtıcılar, açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlayacak. Bunlar, hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına ilişkin mekanizmaları içerecek. BTK, oyun sağlayıcı ve oyun dağıtıcının bu düzenlemeye uyumuna ilişkin olarak kurumsal yapı, bilişim sistemleri, algoritmalar, veri işleme mekanizmaları ve ticari tutumlar dahil her türlü açıklamayı talep edebilecek. Talep edilen bilgi ve belgeler derhal ve 15 günü geçmemek üzere BTK tarafından belirlenecek süre içinde Kuruma sunulacak.
BTK tarafından çıkarılacak yönetmelikle, oyun sağlayıcının ve oyun dağıtıcının uyması gereken yükümlülüklere ve yaş kriterlerine göre derecelendirmeye dair usul ve esaslar belirlenecek. Bu hüküm kapsamındaki yükümlülükler ile Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikte yer alan yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun dağıtıcılara Kurum tarafından bildirimde bulunulacak. Bildirimden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye kadar idari para cezası verilebilecek. İkinci kez verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde ise 10 milyon TL’den 30 milyon TL’ye kadar bir kez daha idari para cezası kesilebilecek.
İkinci kez verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün devam etmesi halinde Başkan, oyun dağıtıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Bu kararın uygulanmasından itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde ise bant genişliğinin yüzde 90’a kadar daraltılması için yeniden başvuru yapılabilecek. Bu hükümler de düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.
Sosyal ağ sağlayıcılar ve oyun dağıtıcılar, Türkiye’ye yönelik sundukları veya sunacakları hizmetler için Anayasa ile güvence altına alınan temel hakların, aile ve çocukların, kamu düzeni ve kamu sağlığının korunması ile hukuka aykırı içeriklerin yayılmasına elverişliliği açısından risk değerlendirmesi yapacak ve BTK’ye bildirecek. BTK, risk değerlendirmesine konu hizmetleri incelerken gerekli görmesi halinde ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş alabilecek.
BTK, inceleme neticesinde sunulan veya sunulacak hizmetlerdeki riskin en aza indirilmesi için ilgili sosyal ağ sağlayıcı ve oyun dağıtıcıdan açıklama isteyebilecek. İlgili sosyal ağ sağlayıcı ve oyun dağıtıcı, açıklamalarını 15 gün içinde Kuruma gönderecek. BTK tarafından yapılan değerlendirme neticesinde sunulan hizmetin bir kısmının veya tamamının durdurulması ve hizmet sunum şeklinin değiştirilmesi de dahil olmak üzere gerekli tedbirlerin alınması hususunda ilgili sosyal ağ sağlayıcı ve oyun dağıtıcıya bildirim yapılabilecek.
Bildirimden itibaren 15 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı tarafından 1 milyon liradan 30 milyon liraya kadar idari para cezası verilebilecek. İdari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde BTK tarafından bildirilen tedbirleri almayanlar hakkında Başkan, internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Bu hüküm de düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.
