Yemek sonrası uyku hali zayıf kişilerde insülin direnci belirtisi olabilir. Uzmanlar, sadece kiloya bakarak değerlendirme yapmanın yanıltıcı olduğunu belirtiyor.
Yemek sonrası hissedilen yoğun uyku hali ve yorgunluk, özellikle zayıf bireylerde insülin direnci belirtisi olabilir. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Aysel Mammadyarzada, bu durumun sadece kilolu kişilerde görülmediğini vurguladı.
İnsülin direnci, vücut hücrelerinin insülin hormonuna yeterli yanıt vermemesi sonucu kan şekerinin yükselmesiyle ortaya çıkar. Genetik yatkınlık, hareketsiz yaşam tarzı, düzensiz beslenme ve karın bölgesindeki yağlanma gibi faktörler insülin direncine yol açabilir. Uzm. Dr. Mammadyarzada, normal kilolu veya zayıf bireylerde de insülin direnci görülebileceğini belirtti.
İnsülin direnci, hücrelerin glukozu enerjiye dönüştürmesini zorlaştırır ve kandaki şeker seviyesinin artmasına neden olur. Bu durum karaciğer yağlanması, hızlı kilo alımı, bel çevresinde kalınlaşma gibi sorunlara yol açabilir. Sık tatlı yeme isteği, karbonhidrat tüketimi sonrası oluşan uyku hali ve yorgunluk da önemli belirtiler arasındadır.
Dışarıdan zayıf görünen bireylerde bile metabolik riskler bulunabilir. Bu nedenle sadece kiloya bakarak değerlendirme yapmak yanıltıcı olabilir. Uzm. Dr. Mammadyarzada, gerekli durumlarda kan testleriyle insülin direncinin araştırılması gerektiğini ifade etti.
İnsülin direnci, karaciğerin fazla yağ üretmesine ve LDL (kötü kolesterol) seviyesinin artmasına neden olabilir. Bu durum damar duvarlarında plak oluşumunu hızlandırarak ateroskleroz ve yüksek tansiyon riskini artırabilir.
İnsülin direncini yönetmek için günlük kalori alımını 300-500 kcal azaltmak faydalı olabilir. Kilo kaybı, trigliserid düzeylerini düşürüp HDL-kolesterolü artırabilir. Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz, insülin direncini geri döndürmede etkilidir.
İnsülin direnci tanısı, açlık kan şekeri, açlık insülin düzeyi, şeker yükleme testi (OGTT), HbA1c, kolesterol ve trigliserid seviyeleri gibi laboratuvar testleri ile konulur. Hastanın kilo durumu, bel çevresi ve klinik belirtileri de tanı sürecinde değerlendirilir.
