Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ortadoğu’nun nabzını tutan Şarku’l Avsat’a özel açıklamalarda bulundu. Bölgedeki krizlere Türkiye’nin nasıl yaklaştığını, Suudi Arabistan ile ilişkilerin derinliğini ve özellikle İran ile ABD arasındaki gerilimde Ankara’nın üstlenmeye hazır olduğu arabuluculuk rolünü tüm detaylarıyla paylaştı. Gazze’den Suriye’ye, Sudan’dan “Somaliland” meselesine kadar birçok hassas konuda Türkiye’nin yol haritasını çizdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suudi Arabistan merkezli Şarku’l Avsat gazetesine verdiği özel bir mülakatta, bölgesel denklemlere dair önemli değerlendirmeler ve samimi mesajlar aktardı. Türkiye’nin hem kadim dostlukları pekiştirme hem de kritik kriz alanlarında çözüm odaklı bir aktör olma misyonunu bir kez daha ortaya koydu.
Erdoğan, Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki bağların yalnızca güncel siyasetle sınırlı olmadığını, aksine derin bir tarihi mirasa ve güçlü devlet geleneklerine dayandığını vurguladı. Bu iki ülkenin, bölgede barış, istikrar ve refah adına büyük bir stratejik öneme sahip olduğunu belirtti.
İki ülke arasındaki işbirliği yelpazesinin genişliğine dikkat çeken Cumhurbaşkanı, özellikle savunma sanayii alanındaki ortak adımların, karşılıklı güveni perçinlemeyi, yetenekleri güçlendirmeyi ve teknoloji seviyesini yükseltmeyi hedeflediğini ifade etti. Ekonomik arenada ise sadece ticaret ve yatırım değil, aynı zamanda enerji, turizm, ulaştırma ve lojistik gibi pek çok alanda devasa potansiyellerin bulunduğunun altını çizdi.
Erdoğan, bu potansiyellerin sadece kağıt üzerinde kalmaması gerektiğini, somut ve karşılıklı fayda sağlayacak projelerle hayat bulması gerektiğini söyledi. “Yeni işbirliği adımlarına yaklaşımımızı yalnızca anlaşmalar imzalamakla sınırlı görmüyoruz. Aksine, sahada gerçek sonuçlar üretecek, her iki tarafa da somut faydalar sağlayacak sürdürülebilir projeleri hayata geçirmeyi amaçlıyoruz” diyerek vizyoner bir yaklaşım sergiledi. Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile yapılan görüşmelerde de ikili ilişkilerin ötesinde bölgesel ve uluslararası meselelerin ele alındığını ve ortak çalışmaların genişletilmesi kararlılığının teyit edildiğini belirtti.
Bölgesel tansiyonun en kritik noktalarından biri olan ABD-İran gerilimine de değinen Erdoğan, Türkiye’nin bu konuda çok net bir duruş sergilediğini açıkladı.
Cumhurbaşkanı, geçmiş tecrübelerin, bölgenin değerlerinden ve kimliğinden uzak senaryoların sadece acı ve trajedi getirdiğini gösterdiğini hatırlattı. “Gazze, Irak, Suriye ve Afganistan’da bu tür senaryoların hafızalarımıza kazınmış yaralar ve trajediler bıraktığını gördük” diyerek, Türkiye’nin bölgemizin yeni bir yıkım dalgasına tanık olmasını kesinlikle arzu etmediğini vurguladı.
Sorunların diyalog, akıl ve sağduyu yoluyla çözülmesi gerektiğine işaret eden Erdoğan, İran’a yönelik herhangi bir askeri müdahaleyi her platformda reddettiklerini yineledi. Muhataplarına, gerilimi tırmandıracak her türlü adımdan kaçınılması çağrısı yaptıklarını ve İran’daki gelişmeleri yakından takip ettiklerini söyledi. En dikkat çekici açıklamalardan biri ise şuydu: “Gerilimleri azaltmak ve sorunları çözmek amacıyla İran ile ABD arasında arabuluculuk rolü üstlenmeye hazır olduğumuzu teyit ediyor, bu doğrultudaki temaslarımızı sürdürüyoruz.” Erdoğan, savaş ihtimalini güçlendiren her adıma karşı olduklarını, barışı tesis eden her girişimi ise canıgönülden desteklediklerini ekledi.
Gazze’deki insani dramın ve barış süreci önündeki engellerin de masaya yatırıldığı mülakatta, Erdoğan Türkiye’nin pozisyonunu netleştirdi.
Erdoğan, Gazze’deki temel meselenin kalıcı ateşkesin sağlanması, sivillerin korunması, insani yardımın kesintisiz ulaştırılması ve zorla yerinden edilmenin tamamen sona erdirilmesi olduğunu belirtti. İsrail Başbakanı Netanyahu’nun tutumunun ve barış planının ikinci aşamasının önündeki engellere değinerek, “bu sürecin önündeki en büyük engelin ateşkesin kırılgan yapısı olduğunu” dile getirdi. Yıkıma uğramış altyapı, çöken sağlık sistemi, su ve elektrik krizleri gibi zorlukların, başarıya ulaşmanın ancak güvenlik ve insani boyutları eş zamanlı ele alan bütüncül bir çerçeveyle mümkün olabileceğini gösterdiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı, BM Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararı uyarınca İsrail’in Gazze’den kademeli olarak çekilmesinin gerekliliğini hatırlattı. Türkiye’nin Gazze Barış Kurulu üyesi sıfatıyla bu süreçlere aktif katkı sunacağını, sahada güven tesis edilmeden ve kalıcı barış sağlanmadan ilerlemenin zor olduğunu vurguladı. “Gerekirse askeri katkı olasılığı da dahil olmak üzere, Türkiye’nin Gazze’de barışın sağlanmasına katkıda bulunmaya hazır” olduğunun altını çizerek, bu konudaki kararlılıklarını ortaya koydu.
Suriye’deki duruma da özel bir bölüm ayıran Erdoğan, bu ülkenin savaş yıllarında büyük acılar çektiğini ve ağır bedeller ödediğini hatırlattı.
Yeni bir siyasi ufkun belirdiğine işaret eden Cumhurbaşkanı, Türkiye’nin yaklaşımının Suriye’nin toprak bütünlüğünü korumaya, milli birliğini güçlendirmeye ve devlet otoritesini tüm ülke üzerinde yeniden tesis etmeye dayandığını belirtti. “Komşularına tehdit oluşturmayan, terör örgütlerine kapı açmayan ve toplumunun tüm kesimlerini eşit vatandaşlık temelinde kucaklayan bir Suriye, bölgesel istikrar için hayati önem taşır” diyerek Ankara’nın net kırmızı çizgilerini çizdi. Bu süreçte Suudi Arabistan başta olmak üzere dost ülkelerle birlikte azami çabayı göstermeye devam edeceklerini ekledi.
Sudan’daki iç çatışmaların bin günü geride bırakmasının üzüntü verici olduğunu dile getiren Erdoğan, Türkiye’nin bu krizin çözümüne yönelik somut yol haritasını da açıkladı.
Türkiye’nin Sudan’da büyük bir güvene sahip bir dış aktör olarak, mevcut çabaları güçlendirmeyi tercih ettiğini belirten Cumhurbaşkanı, “kanın akmasını ve Sudanlı kardeşlerimizin yaşadığı acıları durdurmayı mümkün kılacak herhangi bir sonuca şimdiye kadar ulaşılamamıştır” diyerek sitemini dile getirdi. Ancak buna rağmen TİKA ofisinin ve Ziraat Katılım Bankası şubesinin Port Sudan’da yeniden açılması, Türk Hava Yolları uçuşlarının başlaması gibi adımların atıldığını söyledi. 2024 yılından bu yana 12 bin 600 ton insani yardım ve 30 bin çadır taşıyan 9 gemi gönderildiğini, tarım, madencilik, enerji ve Hartum’un yeniden imarı konularında da işbirliklerinin sürdüğünü kaydetti. Suudi Arabistan, ABD ve Mısır’ın çabalarını takdirle karşıladığını belirterek, “Sudan halkı müsterih olsun; Türkiye her zaman onların yanındadır” mesajını verdi.
İsrail’in “Somaliland”i tanıma kararına ilişkin sert eleştirilerde bulunan Erdoğan, bu konudaki Türkiye’nin değişmez duruşunu bir kez daha teyit etti.
Geçtiğimiz ay Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud’a da bu konudaki kararlı tutumlarını açıkça ilettiklerini belirten Erdoğan, “Somali’nin birliğinin ve toprak bütünlüğünün her koşulda korunması bizim için en yüksek önceliktir” dedi. İsrail’in “Somaliland”i tanıma kararını “hiçbir meşruiyeti olmayan ve hiçbir ağırlığı bulunmayan bir karar” olarak nitelendiren Cumhurbaşkanı, Türkiye’nin BM kararları uyarınca Somali’nin toprak bütünlüğünü sonuna kadar savunmaya devam edeceğinin altını çizdi. Netanyahu hükümetinin Gazze’deki soykırım suçları, diğer ülkelere saldırıları ve Afrika Boynuzu’nu istikrarsızlaştırma girişimlerinin, tüm Afrika kıtası için ciddi bir tehdit oluşturduğunu ifade etti. Bölge ülkeleri ile uluslararası kuruluşların bu kararı reddeden açıklamalarını desteklediklerini belirterek, Somali’nin birliğine ve egemenliğine vurgu yapan her açıklamayı son derece değerli bulduklarını kaydetti.
