Havacılığın karbonsuzlaşmasında kritik rol oynayan SAF’ın maliyeti düşerken, İran krizi enerji güvenliği endişelerini artırdı. Yeni bağımlılık riskleri ve e-SAF’ın yüksek maliyeti masada.
Havacılık sektörünün karbonsuzlaştırılması, pil teknolojisinin ağırlık ve hidrojenin depolama zorlukları nedeniyle küresel bir meydan okuma olarak öne çıkıyor. Bu bağlamda, kullanılmış yemeklik yağ gibi biyokütlelerden elde edilen Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF), mevcut motorlarla uyumu ve emisyonları yüzde 80’e kadar azaltma potansiyeliyle en güçlü alternatif olarak değerlendiriliyor.
SAF’ın yaygınlaşmasının önündeki temel engel, fosil bazlı jet yakıtına kıyasla yaklaşık üç kat daha yüksek olan maliyetiydi. Ancak son dönemde geleneksel jet yakıtının ton başına 800 dolardan 1.500 doların üzerine çıkması ve SAF fiyatının 2.700 dolar civarında seyretmesiyle bu fark iki katın altına indi.
Avrupa’nın jet yakıtı ihtiyacının yüzde 30’unun Körfez bölgesinden sağlanması, Hürmüz Boğazı’ndaki olası bir tıkanıklığı stratejik bir soruna dönüştürdü. Bu durum, enerji güvenliği endişelerini artırırken, SAF üretiminde de yeni bir bağımlılık riski ortaya çıkıyor. Avrupa Birliği’nin (AB) SAF üretimi için kullandığı hammaddelerin yüzde 69’u dış kaynaklardan temin ediliyor ve bu payın yüzde 38’i Çin’den geliyor.
Yeşil hidrojen ile yakalanan karbonun birleştirilmesiyle üretilen e-SAF (elektrikli SAF) ise maliyet açısından daha büyük zorluklar sunuyor. Geleneksel yakıtın 12 katına kadar çıkabilen maliyeti, havayolu şirketlerinin uzun vadeli alım anlaşmaları yapmasını güçleştiriyor. Ancak İran krizi gibi jeopolitik gelişmelerin, yatırımları biyoyakıt maliyetlerini düşürmeye odaklanan şirketlere yöneltmesi bekleniyor.
Analistler, AB ve ulusal hükümetlerin Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) gelirlerini e-SAF projelerine aktarması ve üreticilerle havayolu şirketleri arasında köprü kuracak çift taraflı açık artırma (DSA) gibi mekanizmaları hayata geçirmesi gerektiğini belirtiyor. Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik sürdükçe, yeşil yakıt arayışlarının hızlanacağı öngörülüyor. Bir zamanlar yüksek maliyeti nedeniyle
