New York Times, İsrail’in İran’da ayaklanma çıkararak yönetimi devirme planının üst düzey ABD’li ve İsrailli yetkililere göre neden başarısız olduğunu analiz etti.
New York Times (NYT) gazetesi, üst düzey ABD’li ve İsrailli yetkililere dayandırdığı analizinde, İsrail’in İran’da isyan çıkararak yönetimi devirme planının nasıl gerçekleşmediğini detaylandırdı. Analiz, İsrail istihbaratının bu konudaki analiz eksikliğine ve ABD’nin sahadaki durumdan bağımsız iyimser tavrına işaret etti. Plan, savaş başlamadan önce Mossad tarafından Başbakan Binyamin Netanyahu’ya sunuldu ve Netanyahu bu planı ABD Başkanı Trump’ı ikna etmek için kullandı.
İsrail Dış İstihbarat Servisi Mossad Başkanı David Barnea, savaş başlamadan önce Başbakan Binyamin Netanyahu’ya İran’da iç ayaklanma çıkarma potansiyelini içeren kapsamlı bir plan sundu. Barnea, saldırıların başlamasından itibaren birkaç gün içinde İranlı muhalifleri ayaklanmaya teşvik edebileceklerini belirtti.
Mossad Başkanı, bu ayaklanmanın İran yönetiminin çöküşüne yol açabilecek diğer isyanları tetikleyebileceğini öne sürdü. Plan, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in öldürülmesi ve rejim değişikliğini hedefleyen istihbarat operasyonlarıyla kitlesel bir ayaklanma zemini hazırlamayı öngörüyordu. Mossad Başkanı Barnea, aynı planı Ocak ayı ortasında Washington’da üst düzey Trump yönetimi yetkililerine de iletti.
Başbakan Netanyahu, Mossad’ın bu iyimser planını benimseyerek, ABD Başkanı Trump’ı ikna etme sürecinde kullandı. Ancak bazı üst düzey Amerikalı istihbarat yetkilileri, planın uygulanabilirliği konusunda şüphelerini dile getirerek sahadaki durumun planla örtüşmediğini belirtti.
Savaşın üçüncü haftasında yapılan Amerikan ve İsrail istihbarat değerlendirmeleri, İran’ın teokratik hükümetinin zayıflasa da varlığını sürdürdüğü sonucuna ulaştı. Çok sayıda ABD’li ve İsrailli yetkiliyle yapılan görüşmeler, “İran’da yaygın bir ayaklanmayı başlatabileceği” yönündeki inancın temel bir yanılgı olduğunu ortaya koydu.
Netanyahu, saldırıların başlamasından günler sonra düzenlenen bir güvenlik toplantısında, “Trump’ın savaşı her an sona erdirmeye karar verebileceğini” ve “Mossad operasyonlarının henüz sonuç vermediğini” ifade etti. ABD’li askeri yetkililer, Amerikan ve İsrail bombalarının yağdığı bir ortamda İranlıların sokaklara çıkıp yönetimi protesto etmeyeceğini Trump’a vurguladı.
ABD istihbaratı, yönetimi tehdit edecek boyutta kitlesel bir ayaklanma ihtimalinin düşük olduğunu Beyaz Saray’a rapor etti. İsrail Savunma Kuvvetleri Askeri İstihbarat Araştırma Bölümü eski İran Masası Başkanı Shahar Koifman, mevcut çatışma sürecinde İran hükümetini devirmenin ulaşılabilir bir hedef olmadığına inandığını belirtti.
NYT analizinde dikkat çeken bir diğer husus, Mossad’ın bölgedeki Kürt gruplarını İran’daki olası bir ayaklanma planında kullanma fikri oldu. Amerikalı yetkililer, CIA ve Mossad’ın son yıllarda Kürt güçlerine silah ve çeşitli destek sağladığını, CIA’in İranlı Kürt savaşçıları desteklemeye yönelik adımlar attığını aktardı.
Ancak Amerikalı yetkililer, artık Kürtleri vekil güç olarak kullanma fikrine eskisi kadar sıcak bakmıyor; bu durum İsrailli mevkidaşlarıyla gerilime yol açtı. ABD Başkanı Trump, 7 Mart’ta yaptığı açıklamada Kürt liderlerine İran’a milis göndermemelerini açıkça belirtti.
Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da ABD’li mevkidaşı Marco Rubio’ya herhangi bir Kürt girişimine destek verilmemesi konusunda uyarıda bulundu. ABD istihbaratının saldırılar başlamadan önce yaptığı simülasyonlar, İran yönetiminin tamamen çökmesinin görece düşük bir olasılık olduğunu değerlendirmişti.
