HAVELSAN, modern muharebe sistemlerinden finansal işlemlere kadar kritik tüm alanlarda dışa bağımlılığı bitirmek için yerli zaman sunucusu TimeMaster’ı geliştirdi. Bu milli çözüm, Mavi Vatan’ın operasyonel ahengini perçinlerken sivil sektörlere de ilham veriyor.
Modern çağın karmaşık sistemlerinde, her şeyin saliseler hatta nano saniyelerle uyumlu çalışması adeta bir orkestra şefi hassasiyeti gerektiriyor. Özellikle muharebe sahalarında, finansal piyasalarda ve telekomünikasyonun kılcal damarlarında, en ufak bir zaman kayması bile kritik hatalara yol açabiliyor. İşte bu hayati senkronizasyon ihtiyacına yerli ve milli bir soluk getirmek için HAVELSAN, kolları sıvadı ve TimeMaster adını verdiği zaman sunucusu donanımını geliştirdi.
HAVELSAN, yıllardır deniz platformlarımız için Gemi Veri Dağıtım Sistemi (FLEETSTAR) ve Denizaltı Bilgi Dağıtım Sistemleri (SUBSTAR) gibi omurgayı oluşturan çözümler sunuyor. Şirketin Komuta Kontrol ve Savunma Teknolojileri Donanım Grup Müdürü Hayrettin Karabudak, bu ürünlerin yurt içi ve dışında yaklaşık 65 denizaltı ve gemide kullanıldığını belirtiyor. Ancak küresel tedarik zincirindeki çalkantılar, tekelleşme eğilimleri ve ambargolar gibi engeller, milli çözümler üretme arzusunu körüklemiş. Karabudak, tam da bu noktada, “Bir platformun en önemli verisi zamandır,” diyerek zaman sunucularının kritik rolünü vurguluyor.
Karabudak’ın altını çizdiği gibi, veriler hassas zamanla senkronize edilmezse, geminin silahları, radarları veya diğer sistemleri bir ahenk içinde çalışamaz. Gerekli olan milisaniye, mikrosaniye hatta nano saniye düzeyindeki eşleşmeler için zaman sunucuları olmazsa olmaz. Bu stratejik ürünlerin yurt dışı bağımlılığını sonlandırmak, HAVELSAN’ı 2-3 yıl süren yoğun bir Ar-Ge sürecine itmiş. Sonucunda ise sadece zamanı saymakla kalmayıp, bunu farklı arayüzlerle ilgili sistemlere dağıtabilen, yazılımıyla donanımını bütünleştiren TimeMaster ortaya çıktı.
Bu denli karmaşık bir ürünün geliştirilmesi, çevresel testler ve askeri standartlara uyum süreçleriyle birlikte 24 ila 36 ayı bulabiliyor. Ama artık HAVELSAN, bu ürünü kendi savaş gemilerimizde kullanabilecek olmanın gururunu yaşıyor. Yakın zamanda teslim edilecek FLEETSTAR sistemleriyle birlikte TimeMaster’ın, Türk Bahriyesi’nin hizmetine sunulması planlanıyor.
TimeMaster, küresel uydu sistemlerinden (GNSS) aldığı zaman sinyallerini rubidyum atomik saat hassasiyetinde işleyerek, bunu savaş yönetim sistemleri, radarlar, elektro-optik sistemler ve sensörler gibi birçok kritik bileşene dağıtıyor. Karabudak, bu hassas zaman paylaşımının önemini şöyle açıklıyor: “Herkesin aynı mikro saniyede veya ona çok yakın zamanlarda zamanı sayabilmesi sayesinde, birden fazla platformun birbiriyle kesintisiz veri paylaşımı yapması mümkün oluyor. Hatta bir geminin radarıyla diğer geminin silahının atış yapabilmesi gibi müşterek harekat kabiliyetleri hayata geçiyor.”
Bu yetenek, verinin bir noktadan diğerine ulaşması arasındaki milimetrik zaman farklarının bile ölçülebilmesini sağlayarak operasyonel verimliliği zirveye taşıyor. Kısacası, “Zamanı sayamazsak hiçbir şeyi doğru yapamayız,” diyen Karabudak, zaman sunucularının platformların adeta ‘kalbi’ hükmünde olduğunu ifade ediyor.
HAVELSAN, TimeMaster’ı geliştirirken sadece donanımla yetinmemiş. Zaman senkronizasyon kartları ve özellikle denizaltılar için tasarlanmış, otomatik kazanç ayarı ve kalibrasyon yapabilen benzersiz GPS anten dağıtım birimi gibi tamamlayıcı çözümlerle bir ürün ailesi oluşturmuş. Bu adımlar, ülkemizin zaman ve frekans çözümleri alanındaki dışa bağımlılığını kökten sarsmayı hedefliyor.
Karabudak, bu milli çözümlerin askeri alandaki başarısının ötesinde, sivil sektörde de geniş kullanım alanları bulacağına dikkat çekiyor. Telekom, enerji, bankacılık gibi hassas sektörler ile fabrika ve kritik tesislerdeki otomasyon faaliyetleri için bu tür zaman ve frekans çözümleri büyük önem taşıyor. HAVELSAN, bu alandaki ürün eksiklerini gidererek, hem askeri hem de sivil ihtiyaçları bütünüyle karşılayacak kapsamlı bir set oluşturmayı amaçlıyor. Bu, Türkiye’nin zaman yönetimindeki stratejik otonomisini pekiştirecek büyük bir vizyonun parçası.
