İran, ABD ve İsrail’in saldırılarına karşılık Körfez ülkelerindeki enerji tesislerini hedef aldı. Üretim aksadı, küresel piyasalar sarsıldı.
İran, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı askeri saldırılara misilleme olarak Mart ayında Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn, Suudi Arabistan ve Kuveyt’teki kritik enerji tesislerini hedef aldı. Füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırıları, bazı tesislerde yangınlara, maddi hasarlara ve üretimin geçici olarak durmasına yol açarak küresel enerji piyasalarını ciddi şekilde sarstı. Bu olaylar, bölgedeki gerilimi tırmandırarak petrol ve doğalgaz fiyatlarında önemli yükselişlere neden oldu.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), 19 Mart’ta Habşan Doğal Gaz Tesisi ile Bab Petrol Sahası’nı hedef alan füze saldırılarını engellediğini açıkladı. Ancak düşen şarapnel parçaları nedeniyle Habşan Gaz Tesisi’ndeki faaliyetler geçici olarak durdu. Habşan Gaz Tesisi, BAE’nin günlük doğalgaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 80’ini karşılıyor ve dünyanın en büyük gaz işleme tesislerinden biri olarak öne çıkıyor.
Katar Savunma Bakanlığı, 18 Mart’ta ülkenin kuzeyindeki Ras Laffan Sanayi Bölgesi’ne bir füze düştüğünü ve bunun LNG ile doğalgaz sıvılaştırma tesisinde yangına yol açtığını bildirdi. Yangın kısa sürede kontrol altına alınsa da, saldırı sonrası Ras Laffan tesisleri için “mücbir sebep” ilan edildi. Qatar Energy CEO’su Saad bin Şeride el-Kaabi, saldırıların Katar’ın LNG ihracat kapasitesini yüzde 17 düşürdüğünü ve yıllık yaklaşık 20 milyar dolar gelir kaybına neden olduğunu belirtti. Kaabi, hasarın onarımının beş yıla kadar sürebileceğini ve bunun uzun vadeli mücbir sebep ilan etmelerini gerektireceğini ifade etti.
Bahreyn Petrol Şirketi (BAPCO), 5 ve 9 Mart’ta gerçekleşen saldırıların ardından faaliyetlerinde “mücbir sebep” ilan etti. 5 Mart’taki saldırıda bir rafineri biriminde sınırlı yangın çıkmış, 9 Mart sabahı ise BAPCO’ya bağlı başka bir rafineri ünitesi hedef alınmıştı. Şirket, yerel pazarın ihtiyaçlarını önceden hazırlanan planlar doğrultusunda güvence altına aldığını ve tedarikin kesintisiz sürdürüldüğünü bildirdi.
Kuveyt’te 19 Mart’ta Abdullah ve Ahmedi limanlarındaki iki rafineri, İHA saldırılarına hedef oldu. Yangınlar kısa sürede kontrol altına alınırken, ülke İran tehdidi ve Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik riskleri nedeniyle petrol üretim ve rafinajda önlem olarak kısmi düşüş uyguladı.
Suudi Arabistan’da 19 Mart’ta Yanbu Limanı’ndaki Samref Rafinerisi’ne bir İHA saldırısı denemesi gerçekleşti. Daha önce 2 ve 4 Mart’ta da saldırı girişimleri olmuş, bazı üniteler zarar görmesine rağmen enerji arzında aksama yaşanmamıştı. Dammam’daki Ras Tanura Rafinerisi’ne 2 Mart’ta yapılan İHA saldırısı girişimi başarıyla engellendi. Savunma Bakanlığı Sözcüsü Turki el-Maliki, müdahale sırasında düşen parçaların sivil yerleşim alanlarına yakın bölgelerde küçük çaplı hasara ve rafineride yangına yol açtığını aktardı.
Saldırılar, dünya petrol arzının önemli bir kısmının geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki nakliyeyi büyük ölçüde aksattı. Bu durum, saldırıları takip eden günlerde petrol ve doğalgaz fiyatlarının ciddi şekilde yükselmesine neden oldu. Katar Enerji Bakanı Saad el-Kaabi, saldırıların devam etmesi halinde petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara yükselebileceğini öngördü.
