Ayetullah Ali Hamaney’in vefatı sonrası İran’da yeni liderin kim olacağı merak konusu. Gözler, Uzmanlar Meclisi’nin yapacağı seçime çevrildi.
İran’da Ayetullah Ali Hamaney’in ölümü üzerine ülkenin yeni liderini belirleme süreci resmen başladı. Hamaney’in vefatı, 1979 İslam Devrimi’nden bu yana İran’ın yaşadığı en kritik siyasi geçişlerden biri olarak değerlendiriliyor.
İran anayasasına göre liderlik makamının boşalması durumunda halefiyet mekanizması devreye giriyor. Bu sürecin merkezinde, ülkenin yeni dini liderini belirleme yetkisine sahip olan Uzmanlar Meclisi (Meclis-i Hubregan) bulunuyor.
İran Anayasası’nın 111. maddesi uyarınca, mevcut durumda liderlik yetkileri Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei ve Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından seçilen Ayetullah Ali Rıza Arafi’den oluşan geçici bir konsey tarafından yürütülecek.
Bu üçlü konsey, Uzmanlar Meclisi toplanıp yeni lideri seçene kadar ülkenin en üst düzeydeki dini makamı olan Veliyy-i Fakih’in yetkilerini kullanmaya devam edecek.
İran Anayasası’nın 107. maddesine göre, 88 üyeden oluşan Uzmanlar Meclisi, liderin ölümü veya görevini yerine getirememesi halinde yeni lideri seçmekle görevli. Üyelerin tamamı üst düzey din adamlarından oluşuyor.
Yeni liderin belirlenmesi için anayasada herhangi bir süre sınırlaması bulunmamasına rağmen, Uzmanlar Meclisi’nin Tahran’da toplanarak seçim sürecini başlatması bekleniyor. Seçim, meclis üyelerinin gizli oylarıyla yapılacak ve en çok oyu alan aday yeni lider ilan edilecek.
İran’da bir önceki liderlik değişimi, 1989’da Ayetullah Ruhullah Humeyni’nin vefatının ardından yaşanmış ve Uzmanlar Meclisi aynı gün içinde Ayetullah Ali Hamaney’i yeni lider olarak belirlemişti.
