Küresel piyasalar, ABD’nin Grönland’ı ilhak girişimiyle tetiklenen jeopolitik ve ticari gerilimlerin gölgesinde dalgalanıyor. Avrupa’dan Asya’ya, yatırımcıların gözü kulağı Washington’dan gelecek haberlerde ve şirket bilançolarında. Bu çalkantılı ortamda, Borsa İstanbul rekor tazelemeyi sürdürürken, uluslararası raporlar da farklı sinyaller veriyor.
Yılın ilk aylarında küresel piyasaları kasıp kavuran belirsizlik rüzgarı, ABD’nin Grönland’ı ilhak girişimi ve beraberindeki jeopolitik gerilimlerle adeta bir fırtınaya dönüştü. Washington’dan yükselen tansiyon, sadece coğrafi değil, ticari ve diplomatik sahneyi de altüst ediyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın, Grönland hamlesine karşı çıkan sekiz Avrupa ülkesine yönelik gümrük vergisi tehditleri, uluslararası arenada bir restleşmeyi tetiklemiş durumda.
Yatırımcıların gözü kulağı, Trump’ın bu vergileri gerçekten uygulamaya koyup koymayacağında. Ancak Venezuela’ya yönelik geçmiş müdahaleler akıllara kazınmışken, Grönland için de askeri bir harekat olasılığı endişesi, riskli varlıklardan kaçışı hızlandırıyor. NBC’ye verdiği röportajda Trump’ın “Yorum yok” cevabı, bu endişeleri daha da körüklemiş gibi görünüyor.
Jeopolitik fırtına dinmezken, piyasaların bir diğer önemli odağı ise şirketlerin açıklayacağı bilançolar. Geçtiğimiz hafta büyük bankaların karışık sonuçları sonrası, ABD ekonomisinin nabzını tutmak isteyen yatırımcılar, şirketlerin finansal sağlık raporlarını adeta büyüteçle inceliyor.
Küresel sahnedeki aktörlerden de ardı ardına açıklamalar geliyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel ekonomik büyüme tahminini bu yıl için yukarı yönlü revize ederek yüzde 3,1’den yüzde 3,3’e çıkardı. Ancak uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, ABD’nin Avrupa’ya yönelik Grönland kaynaklı gümrük vergisi tehdidinin, Avrupa’daki jeopolitik riskleri artırdığına dikkat çekti. Bu iki farklı perspektif, piyasadaki karmaşık ruh halini özetliyor.
Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) 56. Yıllık Toplantısı’nın “Diyalog Ruhu” temasıyla Davos’ta başlaması, gözleri bu zirveye çevirdi. Özellikle Başkan Trump’ın yapacağı açıklamalar, piyasaların yönünü belirlemede kilit rol oynayabilir. Öte yandan, İran kaynaklı jeopolitik riskler de satış baskısını artıran başka bir etken. Ülkedeki ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan eylemlerde hayatını kaybedenlerin sayısının 4 bini aşması, bölgedeki gerilimi gözler önüne seriyor. Ayrıca, ABD Yüksek Mahkemesi’nin bugün açıklayacağı karar paketinde, Trump’ın gümrük vergisi tarifelerinin yasallığını ele alan davanın bulunması da dikkatle takip ediliyor.
Ticaret savaşı endişelerinin yeniden alevlenmesiyle piyasa göstergeleri de hareketli bir seyir izliyor:
ABD borsaları dün “Martin Luther King Jr. Günü” nedeniyle kapalıydı ancak endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.
Avrupa Birliği (AB) kanadı, ABD’nin Grönland destekçisi ülkelere ek gümrük vergisi uygulaması halinde karşılık vermeye hazır olduğunu net bir dille ifade etti. Hatta, 93 milyar euroluk gümrük vergisini de içeren bir misilleme paketi hazırlığında olduğu haberleri gündeme bomba gibi düştü. AB liderleri, bu gelişmeleri görüşmek üzere 22 Ocak’ta olağanüstü bir zirvede bir araya gelecek. Makroekonomik cephede ise Euro Bölgesi’nde yıllık enflasyon aralıkta yüzde 2,1’den yüzde 1,9’a geriledi. Tüm bu gelişmelerle birlikte Avrupa borsalarında düşüşler yaşandı: İngiltere’de FTSE 100 yüzde 0,39, İtalya’da FTSE MIB 30 yüzde 1,32, Fransa’da CAC 40 yüzde 1,78 ve Almanya’da DAX 40 yüzde 1,34 değer kaybetti.
Asya borsaları da jeopolitik riskler ve Japonya’daki siyasi gelişmelerin etkisiyle negatif bir seyir izledi. Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae’nin erken genel seçim için Temsilciler Meclisi’nin 23 Ocak’ta feshedileceğini açıklaması, Japonya borsasında düşüşlere yol açtı. Daha fazla mali teşvik beklentileri yerini, artan harcamaların nasıl finanse edileceği konusundaki şüphelere ve tahvil piyasasında satış baskısına bıraktı. Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) faiz kararında büyüme tahminlerini artırması ve faiz artırımlarına hazır olduğu mesajını vermesi bekleniyor. Bu arada, Çin Merkez Bankası 1 yıllık kredi faiz oranını yüzde 3’te sabit bıraktı. Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 yüzde 1,2, Hong Kong’da Hang Seng yüzde 0,1, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 değer kaybederken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,2 yükselerek 4.923,53 puanla rekor seviyeyi gördü.
Küresel çalkantılara rağmen Borsa İstanbul, kendi dinamikleriyle öne çıkıyor. BIST 100 endeksi dün, yüzde 0,63 değer kazanarak 12.747,88 puanla tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirdi. Ancak Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli kontrat, akşam seansında yüzde 0,2 azalışla 14.445,00 puandan tamamlandı. Dolar/TL ise günü yatay seyirle 43,2565’ten kapatırken, yeni güne yüzde 0,1 artışla 43,2770’ten başladı. Öte yandan IMF, Türkiye ekonomisine ilişkin büyüme tahminini bu yıl için yüzde 3,7’den yüzde 4,2’ye yükselterek olumlu bir tablo çizdi.
Analistler, bugün yurt içinde konut satışları ve uluslararası yatırım pozisyonu, yurt dışında ise Almanya’da Üretici Fiyat Endeksi ve Euro bölgesinde cari işlemler dengesi gibi yoğun veri akışının piyasaların seyrini etkileyeceğini belirtiyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.900 ve 13.000 puanın direnç, 12.600 ve 12.500 puanın ise destek konumunda olduğunu vurguluyorlar.
