BM’nin Değer Verdiği Bir Gün: Dünya Gönüllü Kan Bağışçıları Günü Birleşmiş Milletler (BM), ABO kan grubu sistemini bulan Nobel ödüllü bilim insanı Karl Landsteiner’ın doğum günü olan 14 Haziran’ı, 2005…
Birleşmiş Milletler (BM), ABO kan grubu sistemini bulan Nobel ödüllü bilim insanı Karl Landsteiner’ın doğum günü olan 14 Haziran’ı, 2005 yılında “Dünya Gönüllü Kan Bağışçıları Günü” olarak ilan etmiştir.
DSÖ, kan bağışçılarını onurlandırmak ve farkındalık yaratmak için “Kan verin, umut verin: birlikte hayat kurtarıyoruz” temalı bir kampanya başlatmıştır. Bu kampanya, kan vermenin önemini vurgulayarak toplumu düzenli kan bağışına teşvik etmeyi ve hükümetleri bu konuda daha fazla yatırım yapmaya çağırmayı amaçlamaktadır.
Kan bağışçıları genel olarak gönüllü bağışçılar, ailesi için bağış yapanlar ve para karşılığında kan verenler olmak üzere üçe ayrılır. Gönüllü ve ücretsiz kan bağışı, ana kan tedarikini sağlayan önemli bir kaynaktır. DSÖ’ye göre, 79 ülke kan tedarikinin yüzde 90’ından fazlasını gönüllü ve karşılıksız bağışlarla sağlarken, 54 ülkede kan tedarikinin yarısından fazlası aile bireylerinden veya ücret karşılığında temin edilmektedir.
DSÖ’ye göre, bir ünite kan, üç kişinin hayatının kurtarılmasına yardımcı olabilir. Ancak, kan bağışı sisteminin yeterince gelişmediği ülkelerde talep, arzı genellikle aşmaktadır. Bu sebeple DSÖ, her vatandaşın gönüllü ve düzenli kan bağışında bulunmasını önemle vurgulamaktadır.
DSÖ, kan bağışının anne ve yeni doğan sağlığı için kritik bir rol oynadığını belirtmektedir. Her yıl 14 milyon kadın doğum sırasında kanama geçirmekte ve bu durum özellikle gelişmekte olan ülkelerde anne ölümlerinin başlıca nedenlerinden biri olmaktadır. Güvenli kan transfüzyonuna zamanında erişim, anne ve bebeklerin hayatını kurtarabilmektedir. Bu sebeple DSÖ, anne ve yeni doğan ölümlerini azaltmak için kan bağışı çağrısında bulunmaktadır.
DSÖ verilerine göre, dünya genelinde yılda yaklaşık 118,5 milyon ünite kan bağışı yapılmaktadır. 2008-2018 yılları arasında küresel kan bağışlarında ortalama 10,7 milyon ünite artış gözlemlenmiştir. Bu dönemde en büyük artış Güneydoğu Asya’da yüzde 127 ve Amerika ile Afrika kıtalarında yüzde 81 olarak kaydedilmiştir.
Türk Kızılay verilerine göre, 18-65 yaş arasındaki 50 kilogramın üzerindeki her sağlıklı birey kan bağışında bulunabilir. Düzenli kan bağışçıları ise, 70 yaşına kadar, kan bağışı merkezi doktorunun onayı ile yılda en fazla bir kez kan bağışlayabilirler.
