Türkiye’nin 10. Antarktika Bilim Seferi başladı! Zorlu bir yolculuğun ardından Buz Kıta’sına ulaşan 25 kişilik ekip, yaşamdan yer bilimlerine dek uzanan 14 farklı projeyi hayata geçirecek. Bu özel yolculuk, küresel iklim değişimine ışık tutarken, uluslararası işbirliğinin de sembolü oluyor.
Türkiye’nin bilim dünyasındaki yükselişi, dünyanın en güney ucunda, Antarktika’nın buzlarla kaplı topraklarında yankı buldu. Cumhurbaşkanlığı’nın himayesi ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın desteğiyle, TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü’nün öncülüğünde düzenlenen “10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi”, zorlu bir yolculuğun ardından nihayet hedefine ulaştı. Türk bilim ekibi, Buz Kıta’da faaliyetlerine resmen start verdi!
İstanbul’dan başlayan serüven, Brezilya ve Şili üzerinden tam 14 bin kilometrelik bir rotayı kapsıyordu. Yaklaşık 5 gün süren bu uzun yolculuk, 25 kişilik ekibi King George Adası’na taşıdı. Ancak “dünyanın sonu” olarak anılan Antarktika’ya geçişin son kapısı, Şili’deki Punta Arenas’ta onları bir sürprizle karşıladı.
Antarktika’daki yoğun sis ve fırtınalı hava, planlanan uçuşları askıya aldı. Bilim insanları, “Fin del Mundo” yani dünyanın sonu olarak bilinen bu son durakta tam 3 gün beklemek zorunda kaldı. Bu bekleme süreci, buzlarla kaplı kıtanın tahmin edilemez tabiatına karşı ilk ciddi sınavları oldu.
Nihayet hava koşulları müsaade ettiğinde, ekip özel bir uçakla King George Adası’ndaki Teniente Marsh Havalimanı’na iniş yaptı. Oradan da demirli bekleyen “Sola” adlı gemiye geçerek, asıl deniz yolculuğuna başladılar. İlk durak Dismal Adası, ardından ise Türkiye’nin bilimsel üssünün bulunduğu Horseshoe Adası olacak.
Antarktika, sadece eşsiz coğrafyasıyla değil, aynı zamanda “Bilim ve Barış Kıtası” unvanıyla da öne çıkıyor. Türk bilim ekibi, bu özel kıtada yaşam bilimlerinden fiziki bilimlere, yer bilimlerinden sosyal bilimlere uzanan geniş bir yelpazede, tam 14 farklı bilimsel projeyi hayata geçirecek. Bu projeler, gezegenimizin geleceğine dair paha biçilmez veriler sunmayı vadediyor.
10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, yaşanan gecikmeleri ve ekibin heyecanını samimi bir dille aktardı. “Aslında ilk planımız çarşamba uçmaktı, ama Antarktika’nın kaprisli havası izin vermedi. Neredeyse bir haftadır tüm uçuşlar iptal oluyordu” dedi. Hatta öyle ki, uçağa binip kemerlerini bağladıkları anda Antarktika’da sisin yeniden bastırmasıyla geri dönmek zorunda kalmışlar. Bu durum, kutup coğrafyasının ne denli zorlayıcı olabileceğinin canlı bir göstergesiydi.
Ancak tüm aksiliklere rağmen ekip, 31 Ocak’ta Antarktika’ya ayak bastıklarında büyük bir sevinç yaşadı. Prof. Özsoy, o anları “Normalde bu demeci çok rüzgarlı ve soğuk bir havada verirdim. Şu an güneş var ama bir yandan da yoğun sis… Çok şükür buradayız. Antarktika’da geçirdiğimiz her gün, bilim insanları için altın değerinde” sözleriyle dile getirdi.
Prof. Dr. Burcu Özsoy, Antarktika’ya 12. kez ayak basmanın verdiği tecrübeyle, bu sefer ilk kez bu kadar güneşli bir hava ile karşılaştığını belirtti. Bu durum, iklim değişikliğinin etkilerini bir kez daha gözler önüne seriyor. Türkiye, 10 yılda 200’den fazla bilim insanıyla Antarktika’da çalışarak, “gezegenin kara kutusu” olarak nitelendirilen bu kıtada değişen iklimin rotasına mercek tutuyor. Toplanan veriler, geçmişi anlayıp geleceğe ışık tutmak adına büyük önem taşıyor.
Bu bilim seferi sadece Türkiye için değil, aynı zamanda uluslararası işbirliği adına da önemli bir platform sunuyor. İspanya, Portekiz, Kore, Bulgaristan, Ekvador, Almanya, Hırvatistan, Romanya ve Yunanistan’dan araştırmacılar da Türk ekibiyle birlikte bu eşsiz deneyime ortak oluyor. Bu, bilimde sınır tanımayan bir işbirliğinin güzel bir örneği.
Türk bilim heyetini Şili’nin Santiago kentinde karşılayan Türkiye’nin Santiago Büyükelçisi Ahmet İhsan Kızıltan, Antarktika seferlerinin 10. yılının özel bir anlam taşıdığını vurguladı. Büyükelçi Kızıltan, “Türkiye’nin Antarktika’ya yaptığı bu yatırımlar, bilimsel araştırmalara verilen önemin bir özeti” ifadelerini kullandı. Ayrıca Şili makamlarına destekleri için teşekkür ederek, bu çalışmaların Türkiye-Şili ilişkilerinin önemli bir unsuru olduğunu ve iki ülke arasında sağlam bir bilimsel işbirliği köprüsü kurduğunu belirtti.
Türk bilim ekibi, yaklaşık bir ay sürecek yoğun bilimsel çalışmalarının ardından, yeni bilgiler ve keşiflerle dolu olarak yurda dönecek. Antarktika’dan getirilecek her veri, geleceğe dair bilmecelerin çözümünde kilit rol oynayacak.
