Bakan Şimşek, küresel ekonomik entegrasyonun geleceğini değerlendirdi. Türkiye’nin komşularından ve tedarik zincirlerinden kopamayacağını belirten Şimşek, risk azaltma ve fırsat çeşitlendirmeye yatırım yapmanın zorunluluğunu vurguladı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası Bahar Toplantıları’nda yaptığı konuşmada, küresel ekonomik entegrasyonun geleceğine dair değerlendirmelerde bulundu. Şimşek, kriz öncesi dönemin jeopolitik istikrarına dayalı modelinin geçerliliğini yitirdiğini belirterek, riskleri yönetmeye odaklı yeni bir çerçeveye ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Enerji bağımlılığının öne çıkan risklerden biri olduğunu belirten Şimşek, Türkiye’nin Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere karşı sınırlı bir maruziyete sahip olduğunu vurguladı. Türkiye’nin enerji arz güvenliğini sağlamak amacıyla sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) kapasitesine yaptığı yatırımları ve geniş boru hattı ağını çeşitlendirme stratejisinin temel unsurları olarak sıraladı.
Gelecek dönemde yeni ticaret koridorlarına duyulacak ihtiyacın altını çizen Şimşek, Orta Koridor’un en verimli seçeneklerden biri olacağını belirtti. Bu kapsamda, Türkiye’nin Dünya Bankası ile 8,1 milyar dolarlık bir finansman anlaşması imzaladığını hatırlattı. Bu proje, Asya’yı demiryoluyla Avrupa’ya bağlayacak.
Şimşek ayrıca, Basra Körfezi ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerini Türkiye’nin altyapı ağına entegre etmek amacıyla Irak ile görüşmelerin sürdüğünü bildirdi. Bu adımların, olaylara müdahil olmak yerine öngörülü ve iyi tasarlanmış bir yaklaşımla hareket etmenin yollarından biri olduğunu söyledi. Yeni koridorlara ve tedarik zincirlerine yatırım yapmanın bu stratejinin bir parçası olduğunu ekledi.
Türkiye’nin son 20-25 yılda fiziksel altyapıya yaklaşık 400 milyar dolarlık yatırım yaptığını belirten Şimşek, ülkenin Avrupa ve Batı ile güçlü bağlarının yanı sıra dünyanın geri kalanıyla da etkileşim halinde olmasının Türkiye’yi bölgesel risk azaltma ve üretim çeşitlendirme platformu haline getirdiğini vurguladı. Küresel ekonomideki zorluklara rağmen Türkiye’nin kısa vadenin ötesine bakarak birçok fırsat gördüğünü ifade etti.
Ticaretteki parçalanmaya karşı izolasyon yerine bölgesel entegrasyonun güçlendirilmesi gerektiğini belirten Şimşek, yeni koridor yatırımlarının stratejik gücün bir bileşeni olduğunu söyledi. Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) ile ekonomik entegrasyonunu derinleştirmek istediğini ancak Avrupa’daki iç siyasi dinamiklerin süreci sınırladığını ifade etti.
Şimşek, AB ile Gümrük Birliği’nin hizmetler, tarım ve kamu alımlarını kapsayacak şekilde güncellenmesi beklentisini dile getirdi. AB’deki ilerlemenin sınırlı kalması nedeniyle Türkiye’nin Orta Asya, Orta Doğu ve Kuzey Afrika gibi yakın coğrafyalara odaklandığını belirtti. Bu bölgelerin hızla büyüyen pazarlar olduğunu ve üretim kaydırma (friendshoring ve nearshoring) açısından önemli fırsatlar sunduğunu vurguladı.
Afrika’yı da önemli bir coğrafya olarak gördüklerini belirten Şimşek, kıtadaki altyapı yatırımları ve demografik yapının sunduğu fırsatlara işaret etti. Kısa vadede Türkmenistan’ı doğal gaz koridoruna bağlamanın ve Hürmüz Boğazı’ndan etkilenen güney komşularını yeni koridorlara yönlendirmenin öncelikli hedefler arasında olduğunu kaydetti.
Türkiye’nin 54 serbest ticaret anlaşması bulunduğunu hatırlatan Şimşek, Avrupa ve Batı ile bağları korurken Doğu ve Afrika ile ilişkileri güçlendirme stratejisini açıkladı. Ülkeler arasındaki karşılıklı bağımlılığın süreceğini ve tam izolasyonun mümkün olmadığını vurgulayan Şimşek, “Ne komşularımızdan ne de küresel tedarik zincirlerinden kopabiliriz” dedi. Riskleri azaltma ve fırsatları çeşitlendirmeye yatırım yapmanın zorunluluk olduğunu belirtti.
Küresel şokların uzun vadeli dayanıklılık üzerindeki etkilerine değinen Şimşek, Milton Friedman’ın krizlerin değişimi tetiklediği sözünü hatırlatarak mevcut şokun boşa harcanmaması gerektiğini söyledi. Yeşil dönüşümün hızlandırılması ve nükleer enerjinin uzun vadeli bir seçenek olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Dijital dönüşümün de öncelikli alanlardan biri olduğunu ve Türkiye’nin bu alanda güçlü yatırımlar yaptığını kaydetti.
Mali disiplinin önemine de dikkat çeken Şimşek, geçen yıl bütçe açığını GSYH’nin %3’ünün, borç/GSYH oranını ise %24’ün altında tutarak mali alan yarattıklarını ve döviz rezervlerini yeniden inşa ettiklerini belirtti.
