Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Kadir Kılıç, bebeklerde ek gıdaya geçişin yemekle ilişkinin temellerini attığını belirterek, ailelere kritik uyarılarda bulundu.
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Kadir Kılıç, bebeklerde ek gıdaya geçiş sürecinin, bebeğin beslenmesi kadar yemekle kurduğu ilişkinin temellerinin atıldığı kritik bir dönem olduğunu belirtti. Dr. Kılıç, ailelerin bebek sofrasına katılımı teşvik etmesi, karşılaştırma yapmaktan kaçınması ve her bebeğin bireysel gelişim hızını göz önünde bulundurması gerektiğini vurguladı.
Ek gıdaya geçiş döneminde bebeklerin yetişkin gıdalarına ilgi göstermesi ve anne babanın yediği gıdaları tatma arzusu doğal bir süreçtir. Uzm. Dr. Kadir Kılıç, bu durumu bebeğin merakı ve her şeyi ağzına götürme isteğiyle ilişkilendirerek, bu dönemin yalnızca beslenmenin çeşitlenmesi değil, aynı zamanda farklı tat ve dokularla tanışma, yeme becerilerini geliştirme ve aile sofrasına adım atma gibi öğrenme süreçlerini de içerdiğini ifade etti.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Amerikan Pediatri Akademisi (AAP), ilk 6 ay sadece anne sütü verilmesini ve ardından tamamlayıcı besinlere başlanmasını öneriyor. Ancak Dr. Kılıç, takvim yaşı kadar gelişimsel hazır oluşun da önemli olduğuna dikkat çekti. Baş ve boyun kontrolü, destekli oturabilme, dil itme refleksinin azalması, yemeğe ilgi gösterme ve kaşığa uzanma gibi belirtiler, genellikle 6. ay civarında bebeğin ek gıdaya hazır olduğunu gösteriyor.
Başlangıçta yoğurt, sebze ve meyve püreleri, tam tahıllı karışımlar önerilirken, 6. aydan sonra demirden zengin besinlere yer verilmesi önemlidir. Tuz ve şeker eklenmiş gıdalar, bal (1 yaş öncesi), işlenmiş gıdalar, inek sütü (1 yaş öncesi içecek olarak), boğulma riski taşıyan sert ve yuvarlak besinler ile yumurta beyazından ise kaçınılması gerektiği belirtildi.
Alerjen besinlerin geç verilmesinin koruyucu olmadığına dair güncel veriler, uygun zamanda ve kontrollü tanıştırmanın tolerans gelişimine katkı sağlayabileceğini gösteriyor. Yeni besinler tek tek ve 2-3 gün arayla, sabah saatlerinde küçük miktarlarda tanıtılmalı ve gün içinde gözlem yapılmalıdır. Ailede ciddi alerji öyküsü varsa mutlaka çocuk doktoruna danışılmalıdır.
Yumurta sarısına 6. aydan itibaren, iyi pişmiş ve küçük miktarlarda başlanabilir. Yoğurda 6. aydan, balığa ise 7-8. ay aralığında, iyi pişmiş ve kılçıkları ayrılmış olarak başlanması önerilir. Bebeklerde protein ve beyin gelişimi için küçük ve kısa ömürlü balıklar (hamsi, istavrit, mezgit, somon) tercih edilmeli; kılıç balığı, kalkan ve konserve balıklardan ise kaçınılmalıdır.
Dr. Kılıç, ek gıdaya geçişte sık yapılan hataları sıraladı: 4. aydan önce başlamak sindirim sorunlarına yol açabilirken, 7-8. aydan sonra geciktirmek demir eksikliği riskini artırabilir. Pütürlü gıdalara geçişi geciktirmek çiğneme becerisini olumsuz etkileyebilir. Israrcı ve baskıcı besleme, ekran karşısında yedirmek ve besini ödül/ceza aracı olarak kullanmak, bebeklerde uzun vadede olumsuz yeme davranışlarına neden olabilir.
