TCMB, hükümete sunduğu mektupta 2025 enflasyonunun hedefin üzerinde seyrettiğini bildirdi. Sapmanın nedenleri ve uygulanan politikalar açıklandı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), hükümete gönderdiği mektupta 2025 yılı enflasyonunun belirlenen hedefin üzerinde gerçekleştiğini açıkladı. Mektupta, bu sapmanın nedenleri ile enflasyonu yeniden hedef patikasına yaklaştırmak amacıyla uygulanan ve uygulanacak politikalar detaylandırıldı. TCMB, 2025 boyunca para politikası duruşunu dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirlediğini vurguladı.
2024 Haziran’da başlayan dezenflasyon süreci 2025’te devam etti. Sıkı parasal duruş, finansal koşullardaki sıkılık ve talep dengelenmesi bu süreci destekledi. Ancak arz yönlü gelişmeler, fiyatlama davranışlarındaki katılıklar ve beklentilerin hedeflerle uyumsuzluğu dezenflasyon hızını sınırladı.
Küresel emtia fiyatları yılın ilk yarısında enflasyon görünümünü olumlu etkiledi. Enerji ve tarımsal emtia fiyatlarındaki düşüşler katkı sağladı. Jeopolitik gerilimlere bağlı enerji oynaklığı ve metal fiyat artışları dönemsel maliyet baskıları oluşturdu.
Yurt içi arz koşullarında kuraklık ve don olayları gıda fiyatları üzerinden yukarı yönlü baskı yarattı. Bitkisel üretimdeki düşüşler üçüncü çeyrekte fiyat dalgalanmalarına neden oldu. Bu durum beklentiler üzerinden dezenflasyon sürecini geçici olarak yavaşlattı.
2025 yılında döviz kuru gelişmelerinin enflasyon üzerindeki etkisi önceki dönemlere göre daha sınırlı kaldı. Türk lirasındaki istikrarlı seyir ve dezenflasyonist talep koşulları kur geçişkenliğini azalttı. Geçmiş enflasyona endeksleme eğiliminin güçlü olduğu kira ve eğitim gibi hizmet kalemlerinde fiyat artışları yüksek seyretti.
Yönetilen ve yönlendirilen fiyatlardaki ayarlamalar da enflasyon üzerinde etkili oldu. Özellikle tütün ürünleri, doğal gaz ve şebeke suyu kalemlerindeki fiyat gelişmeleri öne çıktı. Talep koşulları yıl genelinde dezenflasyonist seviyelerde seyretti.
Enflasyon beklentileri yıl boyunca gerileme eğilimi gösterse de hedeflerin üzerinde kalmaya devam etti. Bu durum dezenflasyon hızını sınırladı. 2025’te mali disiplinin korunması ve para politikası ile sağlanan güçlü eşgüdüm sürece önemli katkı sağladı.
TCMB, 2025 yılı boyunca enflasyon gerçekleşmeleri ve beklentileri dikkate alarak sıkı bir para politikası duruşu sergiledi. Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alındı.
Ocak ve Mart aylarında politika faizini toplam 500 baz puan indirerek yüzde 42,5’e çekti. Mart ortasında finansal piyasa risklerini sınırlamak amacıyla gecelik borç verme faiz oranını yüzde 46’ya yükseltti. Bir hafta vadeli repo ihalelerine bir süre ara verildi.
Nisan ayında politika faizini yüzde 46’ya, gecelik borç verme faiz oranını yüzde 49’a ve gecelik borçlanma faiz oranını yüzde 44,5’e yükseltti. Ardından bir haftalık repo ihalelerine yeniden başlanacağını duyurdu. Haziran’da politika faizini sabit tuttu.
Haziran sonrası dönemde toplam 800 baz puanlık indirimle 2025 Aralık itibarıyla faizi yüzde 38’e düşürdü. 2026 Ocak ayında ise sınırlı bir indirimle politika faizini yüzde 37 seviyesine getirdi.
Piyasa mekanizmasının işlevselliğini artırmak ve makro finansal istikrarı güçlendirmek amacıyla makroihtiyati politika uygulamalarına devam edildi. Kur korumalı mevduat hesaplarının sonlandırılması ve Türk lirası mevduat payının artırılmasına yönelik uygulamalar parasal aktarımı destekledi.
Kredi gelişmeleri yakından izlenerek öngörülen patikadan sapma riskine karşı tedbirler devreye alındı. TCMB’nin temel amacı fiyat istikrarını sağlamak ve sürdürmektir. Enflasyon görünümünde belirgin bir bozulma olursa para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır.
Kredi ve mevduat piyasalarında beklenenin dışında gelişmeler olması durumunda ilave makroihtiyati adımlar atılacaktır. Bu gelişmeler ve orta vadeli tahminler, 12 Şubat’ta yayımlanan “2026 Enflasyon Raporu-I” ve “2026 Para Politikası” metinlerinde detaylı olarak açıklanmıştır.
