Doç. Dr. Deniz Ökdemir, D vitamininin hem eksikliğinin hem de fazlalığının ciddi hastalıklara yol açtığını belirterek bilinçsiz kullanımına karşı uyardı.
Doç. Dr. Deniz Ökdemir, D vitamininin kas ve kemik metabolizması için hayati öneme sahip olduğunu bildirdi. Ökdemir, D vitamininin hem eksikliğinin hem de fazlalığının ciddi sağlık sorunlarına yol açtığına dikkat çekti. Eksikliğinde rikets hastalığı görülürken, bilinçsiz aşırı kullanım zehirlenme, böbrek taşları ve damarlarda kireçlenmelere neden olabiliyor.
D vitamini eksikliğinde ortaya çıkan rikets hastalığında kemikler yeterince sertleşmiyor. Bu durum, özellikle yürümeye başlayan çocuklarda kemik eğriliklerine yol açıyor. İki yaşına gelmesine rağmen bıngıldağın kapanmaması ve dişlerin geç çıkması önemli belirtiler arasında yer alıyor.
Örneğin, 10 aylık bir bebekte alt kesici dişler çıkmamış, 18 aylık bir çocukta ise azı dişleri görülmemiş olabiliyor. Eksikliği olan bebeklerde genellikle huzursuzluk ve baş bölgesinde aşırı terleme gözleniyor. Daha büyük çocuklarda ise kas ağrıları ve kramplar ortaya çıkabiliyor.
Kan kalsiyumunun düşmesine bağlı olarak şiddetli krampların ardından nöbet ve epileptik tablolar da gelişebiliyor.
Türkiye’de uygulanan sağlık politikası kapsamında, sağlık ocakları bebeklere doğumdan itibaren 1 yaşına kadar ücretsiz günlük 400 ünite D vitamini sağlıyor. Ailelerin bu desteği düzenli kullanması, rikets hastalığından korunmada büyük önem taşıyor.
Bir yaşından sonra D vitamini sentezinde en önemli kaynak güneş ışınlarıdır. Özellikle ultraviyole B (UVB) ışınları bu süreçte gereklidir. UVB ışınları genellikle saat 10.00 ile 15.00-16.00 arasında yeryüzüne ulaşıyor.
Vücudun yaklaşık dörtte birinin hafif kızaracak düzeyde güneşe maruz kalması, günlük D vitamini ihtiyacını fazlasıyla karşılayabiliyor.
Doç. Dr. Ökdemir, öğle saatlerinde yoğun güneşlenmenin sakıncalı olduğunu vurguladı. Öğle sıcağında radyasyon yükü daha fazla olduğu için cilt kanseri riski artıyor. Bu nedenle 10.00-11.00 saatleri arasında veya 15.00 civarında güneşlenmek daha doğru kabul ediliyor.
Ayrıca, cam arkasında güneşlenmenin D vitamini sentezi açısından hiçbir faydası bulunmuyor. UVB ışınları camdan geçmediği için sentez gerçekleşmiyor. Özellikle 8 ve üzeri koruma faktörlü kremler, UVB ışınlarını engelleyerek D vitamini üretimini azaltıyor.
Medyada sıkça gündeme gelen D vitamini konusunda bilinçsiz kullanımın arttığı gözleniyor. D vitamini eksikliği kadar fazlalığı da ciddi sağlık sorunlarına yol açıyor. Yağda eriyen bir vitamin olduğu için vücutta depolanıyor ve aşırı alındığında zehirlenmeye neden olabiliyor.
Bir ampulde 300 bin ünite D vitamini bulunuyor ve bu ampullerin bilinçsizce kullanıldığı görülüyor. Bu durum, böbrek taşlarına, beyin ve büyük damarlarda kireçlenmelere kadar uzanan ciddi sorunlara yol açabiliyor. Hekim kontrolü olmadan D vitamini kullanılmaması gerektiği önemle belirtildi.
