Bakü Fatihi Nuri Paşa, genç yaşta komutanlık yaptı, Türk savunma sanayisine öncülük etti. Peki, Sütlüce’deki fabrikasında nasıl hayatını kaybetti?
Henüz 28 yaşındayken Kafkas İslam Ordusu’nun komutanlığına getirilen ve Bakü’yü kurtaran Nuri Paşa, Cumhuriyet döneminde kurduğu fabrikalarla Türk savunma sanayisinin öncülerinden oldu. Nuri Paşa’nın mirası, hem Azerbaycan’da hem de Türkiye’de yaşatılıyor.
1890’da Manastır’da doğan Nuri Paşa, 1909’da Manastır Harbiyesi’nden mezun oldu ve Balkanlar’da görev yaptı. I. Dünya Savaşı’nda padişah yaverliği rütbesi aldı. Enver Paşa’nın emriyle Kafkas İslam Ordusu’nun komutanı olarak Azerbaycan ve Dağıstan’ın yardım çağrısına yanıt verdi.
Kafkas İslam Ordusu, 15 Eylül 1918’de Bakü’yü Bolşevik ve Ermeni çetelerinden kurtardı. Bu harekatta 1130 şehit verildi. Bakü Fatihi olarak anılan Nuri Paşa, Azerbaycan’da büyük saygı gördü ve halkın gönlünde taht kurdu.
1921’de Berlin’e giden Nuri Paşa, çinicilik öğrendikten sonra İstanbul’da Kütahya Çinicilik Anonim Şirketi’ni kurdu. Daha sonra savaş sanayisine yönelerek Sütlüce’de bir fabrika satın aldı. Burada ordu için silah ve cephane üretimine başladı ve Türkiye’nin ilk 9 mm çapındaki silahı olan “Nuri tabancası”nı üretti.
Nuri Paşa, Arap-İsrail Savaşı sırasında Arap ordularına destek verdi. 2 Mart 1949’da Sütlüce’deki fabrikasında meydana gelen patlamada hayatını kaybetti. Ölümünün kaza mı yoksa suikast mı olduğu hala tartışılıyor.
