Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin ilk ünitesinin devreye girmesiyle Türkiye, enerji haritasını yeniden çiziyor. Dünya Nükleer Birliği’nin verileri ışığında, küresel nükleer enerjinin geleceği ve Türkiye’nin bu büyük resimdeki yerini keşfedin.
Türkiye’nin enerji geleceğinde yepyeni bir sayfa açılıyor! Dünya Ekonomik Forumu’nun Davos’taki zirvesinden yansıyan önemli açıklamalarla, Akkuyu Nükleer Güç Santrali (NGS)‘nin ülkemiz için adeta bir dönüm noktası olacağı vurgulandı.
Dünya Nükleer Birliği (WNA) Genel Direktörü Sama Bilbao y Leon, küresel nükleer enerji sektörünü değerlendirirken, bu yıl ilk ünitesinin devreye alınması beklenen Akkuyu NGS’nin Türkiye için tam bir “oyun değiştirici” olacağının altını çizdi. Bilbao y Leon, Akkuyu’nun sadece elektrik üretimine katkı sağlamakla kalmayıp, Türkiye’yi dünya nükleer endüstrisinin aktif bir parçası haline getireceğini belirtti.
Akkuyu projesi, beraberinde ciddi bir yerelleşme hamlesini de getiriyor. Bu durum, Türkiye’den pek çok sanayi oyuncusunun, üretim yapan şirketlerin ve nitelikli iş gücünün küresel nükleer arenada kendine yer bulması anlamına geliyor. Bilbao y Leon’a göre, Akkuyu’nun sağlayacağı olumlu ekonomik dalga, sadece ülke sınırlarını aşarak Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Afrika gibi geniş bir coğrafyaya yayılacak. Türkiye’nin kıtaların kesişim noktasındaki stratejik konumu, bu santralin bir “pozitif bağlayıcı rol” üstlenmesine olanak tanıyacak.
Geçtiğimiz hafta yayımlanan Küresel Nükleer Görünümü raporuna göre, dünya genelinde nükleer enerji kapasitesinin 2050’ye kadar mevcut seviyenin tam üç katına çıkarak 1400 gigavatı aşması bekleniyor. Bu muazzam büyümenin lokomotifliğini Çin, ABD, Fransa, Rusya ve Hindistan gibi ülkeler çekecek olsa da, diğer birçok ülkede de farklı ölçeklerde projeler yolda.
Bilbao y Leon, bu iddialı hedeflere ulaşmak için doğru politika adımlarının, sağlam sanayi stratejilerinin, erişilebilir finansman araçlarının ve modern bir düzenleyici çerçevenin elzem olduğunu vurguladı. Ayrıca, tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi ve kalifiye iş gücünün yetiştirilmesi de nükleer enerjinin geleceği için kritik öneme sahip.
Peki, bu kadar büyüme varken nükleerin elektrik üretimindeki payı ne olacak? Uzmanlar, küresel elektrik talebindeki çılgın artışı (yapay zeka ve elektrifikasyonun etkisiyle) göz önüne alındığında, 2050’de bile nükleer enerjinin payının yüzde 10 civarında seyretmeye devam edeceğini öngörüyor. Çünkü kesintisiz, karbonsuz ve baz yük desteği sağlayan bu kaynağa olan ihtiyaç hiç bitmeyecek.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in “nükleerden çıkış stratejik hataydı” şeklindeki sözleri, Avrupa’nın enerji politikalarını yeniden masaya yatırdı. Bilbao y Leon, Almanya gibi bazı ülkelerin başarılı nükleer santrallerini kapatmasının, Avrupa’ya zaman ve özellikle de “endüstriyel kabiliyet” kaybettirdiğine dikkat çekti.
Birçok Avrupa ülkesi nükleer santrallerini kullanmaya devam etse ve hatta işletme sürelerini uzatsa da, kaybedilen endüstriyel kabiliyet ve tedarik zinciri kapasitesinin yeniden inşa edilmesi gerekiyor. Bilbao y Leon, Çin veya Güney Kore gibi ülkelerin geldiği noktada olabilecekken geride kalındığını ancak “hala çok geç olmadığını ve bu ülkeleri yakalayabileceğimizi” belirterek umut verdi.
WNA verilerine göre, dünya genelinde 31 farklı ülkede yaklaşık 400 gigavatlık nükleer enerji kapasitesi bulunuyor ve bu kapasite küresel elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 9’unu karşılıyor. Hükümetlerin planları ve mevcut reaktörlerin ömrünün 80 yıla uzatılması gibi adımlarla, 2050 yılına kadar küresel nükleer enerji kapasitesinin 1446 gigavata ulaşması hedefleniyor.
